Các biện pháp an toàn bức xạ chung trong xạ trị

Nguyên lý an toàn bức xạ trong xạ trị điều trị ung thư chung là ALARA. Nguyên lý này có nghĩa là thông qua 3 yếu tố thời gian, khoảng cách và che chắn. Bác sĩ cần đảm bảo sử dụng liều phóng xạ thấp nhất mà vẫn đạt được hiệu quả điều trị.

Với những người cần xạ trị để điều trị bệnh ung thư. Các biện pháp phòng ngừa để bảo đảm an toàn bức xạ đặc biệt được áp dụng. Để bảo vệ các bộ phận khác của cơ thể họ khỏi bị phơi nhiễm phóng xạ.

Trước khi người bệnh bắt đầu xạ trị, nhóm điều trị ung thư sẽ lên kế hoạch điều trị. Quá trình điều trị tập trung vào việc đưa bức xạ đến vị trí khối u. Đồng thời hạn chế sự tiếp xúc của bức xạ với các mô lành. Kế hoạch điều trị sẽ được xem xét và đánh giá thường xuyên trong suốt thời gian điều trị. Máy tính được sử dụng để theo dõi người bệnh và lượng bức xạ người bệnh nhận được.

Khi điều trị cho người bệnh, nhân viên y tế phải tuân thủ các quy tắc an toàn bức xạ. Và đảm bảo rằng người bệnh được điều trị một cách an toàn. Thông qua đo lường và theo dõi liều lượng phóng xạ cho người bệnh.

An toàn bức xạ trong xạ trị với từng loại hình điều trị

Xạ trị ngoài

Xạ trị ngoài được thực hiện thông qua một nguồn phóng xạ bên ngoài. Hay một chùm phóng xạ nhắm vào một phần của cơ thể. Phóng xạ chỉ ảnh hưởng đến các tế bào trong cơ thể trong chốc lát. Vì không đưa nguồn phóng xạ vào trong cơ thể, nên người bệnh không bị nhiễm phóng xạ trong hoặc sau điều trị.

Xạ trị trong (xạ trị áp sát)

Xạ trị trong là việc sử dụng nguồn phóng xạ kín cấy vào bên trong cơ thể tại vị trí có khối ung thư. Tùy thuộc loại mô cấy sử dụng, cơ thể của bạn có thể phát ra một lượng nhỏ bức xạ trong thời gian ngắn.

Bức xạ thường không đi xa hơn khu vực được điều trị. Do đó, khả năng người khác bị nhiễm phóng xạ là rất nhỏ. Tuy nhiên, người bệnh có thể được yêu cầu ở lại bệnh viện và hạn chế khách tới thăm trong thời gian điều trị. Người bệnh cũng có thể được yêu cầu ở cách xa người ngoài một khoảng nhất định. Phụ nữ có thai và trẻ em không được phép đến thăm. Nếu bộ phận cấy ghép bức xạ của người bệnh chỉ là tạm thời, cơ thể sẽ không còn phát ra bức xạ sau khi bộ phận này được lấy ra. Nếu bộ phận bức xạ được cấy vĩnh viễn, chúng sẽ dần ngừng phát phóng xạ sau một khoảng thời gian.  

Xạ trị đường uống hoặc toàn thân

Xạ trị đường uống hay toàn thân là sử dụng một chất phóng xạ hở và đi khắp cơ thể. Do đó, chất phóng xạ sẽ tồn tại trong cơ thể trong vài ngày cho đến khi cơ thể loại bỏ nó. Người bệnh có thể phải ở lại bệnh viện trong 1 hoặc 2 ngày. Và có thể cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa đặc biệt tại nhà.

Để bảo vệ những người khác khỏi phóng xạ, thuốc được chứa trong các thùng đặc biệt để che chắn bức xạ. Người bệnh sẽ được điều trị trong một căn phòng được che chắn. Nhân viên y tế khi xử lý thuốc cũng được trang bị thiết bị bảo đảm an toàn bức xạ. Để bảo vệ họ khỏi phơi nhiễm trong khi đưa thuốc phóng xạ vào người bệnh.

An toàn bức xạ trong xạ trị cho người bệnh và người nhà

Nếu người bệnh đang điều trị xạ trị toàn thân. Cần có các biện pháp an toàn bức xạ cho những người xung quanh. Do chất phóng xạ có thể ra khỏi cơ thể người bệnh qua nước bọt, mồ hôi, máu và nước tiểu. Và làm cho các chất tiết này có tính phóng xạ. Điều quan trọng là cố gắng hạn chế tối đa việc để phóng xạ tiếp xúc với những người người xung quanh người bệnh.

Trong hầu hết các trường hợp điều trị bức xạ toàn thân, các biện pháp phòng ngừa bảo đảm an toàn bức xạ trong xạ trị chỉ cần được thực hiện trong vài ngày đầu sau khi điều trị.

Các lưu ý thực hiện khi đang điều trị bức xạ toàn thân

• Giặt riêng đồ của người bệnh, không để, giặt chung với những thứ còn lại trong gia đình, bao gồm cả khăn tắm và chăn ga gối.
• Ngồi xuống khi đi vệ sinh (cả nam và nữ) để tránh chất thải cơ thể bắn tung tóe.
• Xả bồn cầu hai lần sau mỗi lần sử dụng và rửa tay sạch sẽ sau khi đi vệ sinh.
• Sử dụng đồ dùng vệ sinh (ca cốc, lược, đồ đánh răng … ) và khăn tắm riêng.
• Uống nhiều để thải chất phóng xạ ra khỏi cơ thể nhanh hơn.
• Không hôn hoặc quan hệ tình dục (trong ít nhất một tuần).
• Giữ khoảng cách với những người trong gia đình. Ví dụ: người bệnh có thể được yêu cầu giữ khoảng cách ít nhất một sải tay với mọi người trong một khoảng thời gian nhất định. Họ cũng có thể được yêu cầu ngủ trên giường riêng trong một phòng riêng trong một vài đêm. Điều này phụ thuộc vào loại điều trị mà người bệnh nhận được.
• Tránh tiếp xúc với trẻ sơ sinh, trẻ em và phụ nữ có thai trong một khoảng thời gian nhất định.
• Tránh tiếp xúc với vật nuôi trong một khoảng thời gian nhất định.
• Tránh sử dụng phương tiện giao thông công cộng trong một khoảng thời gian nhất định.
• Có kế hoạch để nghỉ ở nhà không đi làm, đi học và các hoạt động khác trong một khoảng thời gian nhất định.

Nguồn: www.cancer.org

Đăng ký Đào tạo an toàn bức xạ trong xạ trị và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết An toàn bức xạ trong xạ trị điều trị ung thư đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Phông bức xạ

Trên trái đất luôn tồn tại phông bức xạ (bức xạ nền). Phông bức xạ phần lớn xuất phát từ tự nhiên, từ các khoáng chất. Và một phần nhỏ bắt nguồn từ các yếu tố nhân tạo. Các khoáng chất phóng xạ tự nhiên trong lòng đất, cát và nước tạo nên phông bức xạ. Cơ thể con người thậm chí cũng có chứa một số khoáng chất phóng xạ tự nhiên này.

Bức xạ vũ trụ từ không gian cũng góp phần vào phông bức xạ xung quanh chúng ta. Có thể có sự khác biệt lớn về mức phông phóng xạ tự nhiên từ nơi này đến nơi khác. Cũng như sự thay đổi ở cùng một vị trí theo thời gian.

Bức xạ vũ trụ

Bức xạ vũ trụ đến từ các hạt năng lượng tới từ mặt trời và các ngôi sao đi vào bầu khí quyển của trái đất. Một số hạt rơi xuống mặt đất, trong khi các hạt khác lại tương tác với bầu khí quyển để tạo ra các loại bức xạ khác nhau. Liều bức xạ tăng lên khi bạn đến gần nguồn bức xạ. Do đó, liều bức xạ ngày càng tăng theo độ cao. Độ cao càng tăng, liều bức xạ càng tăng. Đó là lý do tại sao những người sống ở các cao nguyên ở Việt Nam nơi có độ cao từ 1000 đến 1600 m so với mực nước biển thường nhận liều bức xạ hàng năm cao hơn từ vũ trụ so với những người sống ở vùng biển nơi có độ cao tương đương mực nước biển.

Vật liệu phóng xạ trên trái đất và trong ở thể chúng ta

Uranium và Thorium có trong tự nhiên. Chúng được gọi là các vật liệu phóng xạ nguyên thủy. Và là nguồn bức xạ trên bề mặt trái đất.  Dấu vết của Uranium, Thorium và các sản phẩm phân rã của chúng có thể được tìm thấy ở khắp mọi nơi.  Mức độ bức xạ trên mặt đất khác nhau tùy theo vị trí. Nhưng những khu vực có nồng độ Uranium và Thorium cao hơn thường có liều bức xạ cao hơn.

Dấu vết của các chất phóng xạ có thể được tìm thấy trong cơ thể. Chủ yếu là Kali-40 có trong tự nhiên.  Kali-40 được tìm thấy trong thực phẩm, đất và nước mà chúng ta ăn vào. Cơ thể chúng ta chứa một lượng nhỏ bức xạ. Do cơ thể chuyển hóa các dạng không phóng xạ và phóng xạ của Kali. Chúng cũng chuyển hóa các nguyên tố khác theo cách tương tự.

Nguồn bức xạ nhân tạo

Một phần nhỏ phông bức xạ đến từ các hoạt động của con người. Từ các nguyên tố phóng xạ đã phát tán trong môi trường từ các vụ thử vũ khí hạt nhân. Và các vụ tai nạn như tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl ở Ukraine. Lò phản ứng hạt nhân phát ra một lượng nhỏ các nguyên tố phóng xạ. Các chất phóng xạ được sử dụng trong công nghiệp và thậm chí trong một số sản phẩm tiêu dùng cũng là nguồn phát ra một lượng nhỏ phông bức xạ.

Những nguồn bức xạ nào hàng ngày chúng ta tiếp xúc?

Như vậy, tất cả chúng ta đều tiếp xúc với với bức xạ hàng ngày. Từ các nguồn tự nhiên như: khoáng chất trong lòng đất và các nguồn nhân tạo như chiếu chụp tia X trong y tế.

Hầu hết liều bức xạ trung bình hàng năm của chúng ta đều đến từ tự nhiên bao gồm:

– Khí phóng xạ như Thoron và Radon, được tạo thành khi các nguyên tố khác trải qua quá trình phân rã phóng xạ.

– Không gian (bức xạ vũ trụ)

– Các khoáng chất phóng xạ tự nhiên:

   + Nội tại (bên trong cơ thể);

   + Trên bề mặt trái đất (trong lòng đất)

Liều bức xạ từ các nguồn bức xạ phổ biến

Nguồn:

• National Council on Radiation Protection & Measurements (NCRP), Report No. 160 
• International Commission on Radiological Protection, Publication 103

Triển khai dịch vụ an toàn bức xạ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Nguồn bức xạ và liều bức xạ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).