Kiểm tra không phá hủy là gì?

Kiểm tra không phá hủy (NDT) là một hoặc tập hợp các kỹ thuật để đánh giá tính chất của vật liệu, cấu kiện hay hệ thống mà không gây hư hỏng chúng. NDT cũng được viết tắt là NDE (Nondestructive Examination hoặc Nondestructive Evaluation) hoặc NDI (Nondestructive Inspection). NDT có khả năng xác định các đặc điểm của khuyết tật như: vị trí, kích thước, hình dạng và hướng.

Mục đích của Kiểm tra không phá hủy?

Mục đích của NDT là kiểm tra cấu kiện có đảm bảo an toàn, độ tin cậy hay không mà không gây hư hỏng thiết bị hoặc ngừng hoạt động của nhà máy. Điều này trái ngược với kiểm tra phá hủy (Destructive testing) khi cấu kiện kiểm tra bị hư hỏng hoặc phá hủy trong quá trình kiểm tra. Kiểm tra không phá hủy có thể được thực hiện trước, trong hoặc sau khi sản xuất. Hoặc thậm chí ngay trong lúc thiết bị đang được sử dụng.

Trong sản xuất, kiểm tra NDT cho biết các bộ phận/cấu kiện hay hệ thống còn có thể đáp ứng công việc hay không. Nói cách khác, các bộ phận được kiểm tra để đảm bảo chúng sẽ tồn tại trong một khoảng thời gian hoặc chu kỳ nhất định trước khi hỏng hóc.

Trong quá trình vận hành, kiểm tra NDT sử dụng để đánh giá tình trạng hư hỏng hiện tại của thiết bị, theo dõi cơ chế hư hỏng và đưa ra quyết định sáng suốt cho các phương pháp đánh giá tuổi thọ thiết bị còn lại (ví dụ như: Risk-Based Inspection – RBI, Fitness for Service – FFS).

Tổng quan về các kỹ thuật NDT

Kiểm tra không phá hủy nói chung có thể được phân thành hai nhóm khác nhau đó là: Kỹ thuật NDT truyền thống (conventional); và Kỹ thuật NDT tiên tiến (advanced).  Mỗi nhóm đều có những ưu điểm và hạn chế riêng. 

Kỹ thuật NDT truyền thống

Các kỹ thuật truyền thống là các kỹ thuật đã được hoàn thiện trong nhiều thập kỷ qua. Các kỹ thuật này đã được tiêu chuẩn hóa trong các Bộ quy phạm, Tiêu chuẩn thực hiện. Các thao tác, thực hiện theo quy trình chuẩn đối với NDT truyền thống về cơ bản là đơn giản hơn so với NDT tiên tiến.

Các kỹ thuật NDT truyền thống bao gồm:

Kiểm tra phát xạ âm – Acoustic Emission Testing (AET)

• Kiểm tra hồng ngoại – Infrared Testing (IR)

• Kiểm tra rò rỉ – Leak Testing (LT)

• Kiểm tra thấm lỏng hay kiểm tra thẩm thấu – Liquid Penetrant Testing (PT)

• Kiểm tra điện từ trường – Electromagnetic Testing (ET)

• Kiểm tra hạt từ – Magnetic Particle Testing (MPT hay MT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ – Radiographic Testing (RT)

• Kiểm tra siêu âm – Ultrasonic Testing (UT)

• Kiểm tra ngoại quan hay trực quan – Visual Inspection (VI)

Các kỹ thuật NDT tiên tiến

Các kỹ thuật NDT tiên tiến thường ít phổ biến hơn khi chúng chủ yếu sử dụng các công nghệ mới. Do đó, NDT tiên tiến thường ít hoặc chưa được tiêu chuẩn hóa.  Nói chung, việc xây dựng quy trình và giải đoán dữ liệu của các kỹ thuật tiên tiến phức tạp hơn. Và đòi hỏi kỹ thuật viên có trình độ, kinh nghiệm và được đào tạo bài bản hơn.

Bên cạnh đó, một số kỹ thuật có thể được chia nhỏ thành các kỹ thuật thông thường và kỹ thuật tiên tiến. Ví dụ: Kiểm tra siêu âm chùm tia thẳng (UT) là một kỹ thuật thông thường được sử dụng trong các ứng dụng đơn giản. Trong khi, kiểm tra siêu âm mảng pha (PAUT) là một kỹ thuật siêu âm tiên tiến.

Khi các kỹ thuật tiên tiến hoàn thiện, các phiên bản mới và tiên tiến hơn của mỗi loại sẽ xuất hiện để bắt đầu một vòng lặp mới đối với việc nâng cao kỹ thuật và huấn luyện kỹ năng.

Các phương pháp NDT tiên tiến bao gồm:

Kiểm tra điện từ trường – Electromagnetic Testing (ET)

• Đo từ trường dòng xoay chiều – Alternating Current Field Measurement

• Kiểm tra dòng điện xoáy – Eddy Current Testing (ECT)

• Kiểm tra dò rỉ thông lượng từ trường – Magnetic Flux Leakage (MFL)

 Phương pháp kiểm tra laser – Laser Testing Methods (LM)

• Holographic Testing

• Laser Profilometry

• Laser Shearography

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ – Radiographic Testing (RT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ CR – Computed Radiography (CR)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ cắt lớp – Computed Tomography (CT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số – Digital Radiography (DR)

Kiểm tra siêu âm – Ultrasonic Testing (UT)

• Angle Beam

• Automated Ultrasonic Backscatter Technique (AUBT)

• Electromagnetic Acoustic Transducer (EMAT)

• Kiểm tra nhúng – Immersion Testing

• Kiểm tra IRIS – Internal Rotary Inspection System (IRIS)

• Kiểm tra siêu âm dải rộng – Long Range Ultrasonic Testing (LRUT)

• Kiểm tra siêu âm mảng điều pha – Phased Array Ultrasonic Testing (PAUT)

• Kiểm tra siêu âm nhiễu xạ thời gian bay – Time-of-Flight-Diffraction (TOFD)

Nhìn chung, kiểm tra không phá hủy có nhiều ưu điểm hơn so với kiểm tra phá hủy. Thiết bị kiểm tra thường có tính di động và có thể thực hiện nhiều lần trên cùng một đối tượng. Bản thân đối tượng được đánh giá cả bên ngoài và bên trong để xác định khuyết tật gây hại. Tuy nhiên, NDT cũng có hạn chế đó là kết quả thường mang tính chất định tính. Trình độ kỹ thuật viên khác nhau có thể dẫn đến kết quả giải đoán khác nhau.

Các ứng dụng trong công nghiệp của NDT

NDT là một phần không thể thiếu trong dầu khí và hóa dầu, cùng với một số ngành công nghiệp khác. Bao gồm: hóa chất, hàng không vũ trụ, ô tô và quốc phòng.  Mục tiêu chung của NDT là phát hiện sai sót, khiếm khuyết và khuyết tật trong từng bộ phận. Từ đó giảm thiểu hỏng hóc và tăng độ tin cậy của cấu kiện hoặc một hệ thống.

Trong hóa dầu, NDT được sử dụng để kiểm tra trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy. Các kỹ thuật NDT đóng vai trò rất quan trọng. Dựa vào NDT có thể quản lý/đánh giá tính toàn vẹn của một bộ phận, cũng như độ tin cậy của cả một hệ thống. Trên thực tế, việc kiểm tra, đánh giá nhiều lần trong suốt vòng đời của thiết bị có vẻ tốn kém. Nhưng việc kiểm tra, đánh giá này có thể giúp tổ chức tiết kiệm hàng triệu đô la. Nếu việc kiểm tra NDT phát hiện các mối đe dọa, nguy hiểm tiềm tàng. Từ đó khắc phục chúng trước khi xảy ra sự cố, tránh được việc đóng cửa nhà máy và các hậu quả nghiêm trọng khác.

Liên hệ triển khai dịch vụ Kiểm tra không phá hủy mối hàn

Các cấu kiện phổ biến được kiểm tra NDT trong ngành công nghiệp hóa dầu là: bồn chứa, bộ trao đổi nhiệt, bình/bồn áp lực và hệ thống đường ống.  Khi lập kế hoạch kiểm tra NDT, có bốn điểm cần cân nhắc đến đó là:

     – Loại cơ chế hư hỏng được kiểm tra;

     – Kích thước tối thiểu có thể phát hiện được, hình dạng và hướng khuyết tật;

     – Vị trí khuyết tật (bề mặt hay dưới bề mặt);

     – Độ nhạy và hạn chế của kỹ thuật NDT được sử dụng

Khi đã xem xét đầy đủ các yếu tố trên, chủ cơ sở có thể tối ưu hóa sản xuất, tăng cường tính an toàn cho nhân viên và môi trường lao động.

(Còn tiếp)

Xem thêm các bài viết khác về Kiểm tra không phá hủy: Tại đây

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh

0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Tổng quan về Kiểm tra không phá hủy đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Kiểm tra không phá hủy là gì?

NDT (Non-Destructive Testing) tên viết tắt của Kiểm tra không phá hủy là tên gọi chung của các kỹ thuật không phá hủy. Đây cũng là các kỹ thuật không thể thiếu trong các chương trình đánh giá, đảm bảo chất lượng của các dự  án công nghiệp như: Nhiệt điện, Thủy điện, Lọc – hóa dầu, Gia công chế tạo bình bồn áp lực – đường ống áp lực, Kết cấu thép nhà máy điện, Kết cấu giàn khoan, Kết cấu cầu thép, Kết cấu vỏ tàu trong quá trình chế tạo cũng như sửa chữa…

NDT sử dụng các kỹ thuật không phá hủy để kiểm tra chất lượng đường hàn và vật liệu. Có thể nói nôm na rằng Ở đâu có hàn ở đó có dịch vụ kiểm tra không phá hủy.

Các Dịch vụ Kiểm tra không phá hủy mà Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (viết tắt là PMA) cung cấp bao gồm:

Các kỹ thuật NDT truyền thống (Conventional NDT):

• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh phóng xạ – RT
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm – UT
• Phương pháp Kiểm tra Thẩm thấu lỏng – PT
• Phương pháp Kiểm tra Hạt từ – MT
• Phương pháp Kiểm tra Điện từ- ET
• Phương pháp Đo độ dày kim loại bằng siêu âm- UTM
• Giám định sơn (giám sát quá trình sơn, đo bề dày lớp sơn…)
• Kiểm tra rò rỉ – áp dụng đối với đường ống, bồn chứa…( LT)

Các kỹ thuật NDT tiên tiến (Advanced NDT):

• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm Phased Array (Ultrasonic Phased Array – encoded)
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm dải dài (Long Range Ultrasonic Testing – LRUT)
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm tự động (Automatic Ultrasonic Testing – AUT)
• Phương pháp Kiểm tra Guided Wave (GUL)
• Phương pháp Kiểm tra Nhiễu xạ bay (Time of Flight Diffraction- ToFD)
• Corroscan/C-scan
• Phương pháp Kiểm tra Nhiệt hồng ngoại (Infrared Thermography)
• Phương pháp Kiểm tra Rò rỉ từ thông (Magnetic Flux Leakage- MFL))
• Remote Visual Inspection, Endoscopy/Videoscopy
• Đo độ cứng của vật liệu/ lớp phủ (Hardness Measurements (HT))
• Phương pháp Kiểm tra Dòng điện xoáy (Eddy Current Testing, Electromagnetic Testing – ET/RFET))
• Alternating Current Field Measurement (ACFM)
• IRIS Testing
• Acoustic Emission
• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh kỹ thuật số (Digital/Computed Radiography)
• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh cắt lớp 3D (3D Computed Tomography – CT)
• Phương pháp Kiểm tra thành phần vật liệu (Positive Material Identification – PMI)

Triển khai dịch vụ kiểm tra không phá hủy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Kỹ thuật Kiểm tra không phá hủy (Non Destructive Testing) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

NDT là gì?

Kiểm tra không phá hủy (Non Destructive Testing – NDT) là phương pháp kiểm tra phát hiện khuyết tật bên trong hoặc trên bề mặt vật liệu (phổ biến áp dụng trong kiểm tra khuyết tật mối hàn) mà không làm hư hại đối tượng kiểm tra. Kiểm tra không phá hủy được ứng dụng rộng rãi trong các ngành cơ khí, vật liệu và xây dựng.

Các loại khuyết tật có thể phát hiện được?

Là phương pháp hiệu quả nhất để kiểm tra các khuyết tật của vật liệu, khuyết tật của mối hàn bao gồm:

• Phát hiện các vết nứt, rỗ khí, ngậm xỉ, tách lớp, không ngấu, không thấu trong các mối hàn;
• Kiểm tra ăn mòn kim loại, kiểm tra tách lớp của vật liệu, đo chiều dày;
• Đo độ cứng của vật liệu, kiểm tra độ ẩm của bê tông, xác định kích thước và định vị cốt thép trong bê tông.

Dựa vào khả năng phát hiện khuyết tật, các phương pháp NDT phổ biến có thể chia thành hai nhóm chính:

• Thứ nhất là, các phương pháp có khả năng phát hiện khuyết tật trên bề mặt và gần bề mặt, phổ biến bao gồm: kiểm tra trực quan hay kiểm tra bằng mắt (Visual testing – VT), kiểm tra thẩm thấu chất lỏng (Liquid penetrant testing – PT), kiểm tra hạt từ hay từ tính (Magnetic particle testing – MT) và phương pháp kiểm tra dòng điện xoáy (Eddy current testing – ET)…
• Thứ hai là, các phương pháp có khả năng phát hiện các khuyết tật bên trong và cả trên bề mặt đối tượng kiểm tra, phổ biến bao gồm: kiểm tra chụp ảnh phóng xạ (Radiographic testing – RT), kiểm tra siêu âm (Ultrasonic testing – UT)…

Kiểm tra trực quan (Visual testing – VT)

Đây là phương pháp kiểm tra trực quan phổ biến nhất trong việc đánh giá chất lượng mối hàn trước, trong và sau khi thi công, chế tạo.

Phương pháp Kiểm tra trực quan có các đặc điểm sau:

• Phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm của người kiểm tra;
• Chỉ dùng để phát hiện các khuyết tật thô bề mặt và các biến đổi hình dạng của sản phẩm sau khi chế tạo, trong và sau quá trình sử dụng;
• Được áp dụng trước khi thực hiện các phương pháp NDT khác.

Kiểm tra thẩm thấu lỏng (Liquid penetrant testing – PT)

Là một trong các phương pháp kiểm tra không phá hủy phổ biến, truyền thống và trực tiếp nhằm phát hiện các khuyết tật trên bề mặt của vật liệu, mối hàn bằng cách sử dụng các chất lỏng có thành phần hóa học, màu sắc, độ nhớt phù hợp.

Phương pháp Kiểm tra thẩm thấu lỏng có các đặc điểm sau:

• Chất lỏng thẩm thấu vào vật liệu thông qua các khuyết tật bề mặt;
• Phát hiện chủ yếu các khuyết tật là các vết nứt bề mặt, rỗ khí bề mặt…
• Thường áp dụng cho các vật liệu phi từ tính.
• Không áp dụng cho những vật liệu có độ xốp cao.
• Chi phí thấp

Kiểm tra hạt từ (Magnetic particle testing – MT)

Đây là phương pháp kiểm tra không phá hủy dựa trên tính chất từ tính giữa hai cực của nam châm vĩnh cửu hoặc nam châm điện.

Đặc điểm của phương pháp Kiểm tra hạt từ là:

• Có độ nhạy và độ tin cậy cao đối với các khuyết tật bề mặt vật liệu và mối hàn.
• Nhược điểm của phương pháp này là không áp dụng đối với các vật liệu phi từ tính.

Kiểm tra siêu âm (Ultrasonic testing – UT)

Kiểm tra siêu âm là một phương pháp kiểm tra không phá hủy sử dụng chùm sóng âm truyền vào đối tượng kiểm tra. Đo cường độ của xung phản hồi thông qua đầu dò ta có thể xác định được hình dạng, kích thước và vị trí các khuyết tật bên trong vật liệu và mối hàn.

Phương pháp kiểm tra siêu âm có các đặc điểm sau:

• Có thể phát hiện khuyết tật nằm sâu bên trong vật kiểm tra;
• Thông thường có thể phát hiện khuyết tật như: ngậm xỉ, nứt đường hàn, không ngấu, không thấu, tách lớp, nứt…
• Siêu âm kiểm tra chiều dày vật liệu, kiểm tra ăn mòn kim loại;
• Áp dụng được cho tất cả các vật liệu dạng rắn;
• Kết quả kiểm tra phụ thuộc phần lớn vào thiết bị, kinh nghiệm và trình độ của kỹ thuật viên.

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ (Radiographic testing – RT)

Là phương pháp kiểm tra không phá hủy phổ biến sử dụng chùm tia phóng xạ (tia X, tia Gamma…) xuyên qua đối tượng kiểm tra. Hình ảnh khuyết tật được ghi nhận trên phim hoặc các tấm ghi nhận hình ảnh tương ứng. Khác với những phương pháp kiểm tra không phá hủy khác, chụp ảnh phóng xạ có thể áp dụng cho nhiều loại vật liệu khác nhau mà không yêu cầu khắt khe đối với việc chuẩn bề mặt đối tượng chụp.

Phương pháp kiểm tra chụp ảnh phóng xạ có các đặc điểm sau:

• Cho kết quả kiểm tra rõ ràng, có thể số hóa và số liệu kiểm tra có thể lưu lại được.
• Hạn chế của phương pháp là có thể gây nguy hiểm cho con người do phải sử dụng nguồn phóng xạ, khi tiến hành ở hiện trường có thể làm gián đoạn quá trình sản xuất.

Kiểm tra dòng điện xoáy (Eddy current testing – ET)

Dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây tạo ra từ trường biến thiên (sơ cấp). Khi đưa cuộn dây vào gần vật liệu cần kiểm tra, từ trường sơ cấp sinh ra dòng điện xoáy. Dòng điện xoáy cảm ứng tạo ra từ trường của riêng nó (thứ cấp), có phương ngược với từ trường sơ cấp. Sự tồn tại các bất liên tục ảnh hưởng đến độ lớn của dòng điện xoáy và từ trường thứ cấp.

Các ứng dụng của phương pháp dòng điện xoáy:

• Kiểm tra khuyết tật bề mặt đường ống
• Kiểm tra hệ thống trao đổi nhiệt dạng ống chùm
• Phương pháp cũng có thể đánh giá được độ dẫn điện
• Đo kiểm tra độ ăn mòn, chiều dày lớp phủ

Liên hệ kiểm tra không phá hủy chất lượng mối hàn:

CÔNG TY CP DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ VÀ ĐÀO TẠO PHÚC MINH ANH (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Kiểm Tra Không Phá Hủy Và Một Số Phương Pháp NDT Phổ Biến đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).