Trong y tế, tại các bệnh viện, phòng khám những địa điểm có trang bị, sử dụng các thiết bị bức xạ bao gồm: thiết bị X – Quang chẩn đoán trong y tế, thiết bị chụp chẩn đoán sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị xạ trị… phải được kiểm soát, giám sát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ (mỗi nhân viên phải được cung cấp và đọc liều kế cá nhân với tần suất theo quy định).

Nhân viên bức xạ trong y tế là những đối tượng nào?

Nhân viên bức xạ trong y tế là các bác sỹ, điều dưỡng viên, y tá, hộ lý, dược sỹ, dược tá, kỹ sư, kỹ thuật viên, hộ sinh tại các cơ sở y tế làm việc trực tiếp với các thiết bị bức xạ hoặc các nguồn phóng xạ kín, nguồn phóng xạ hở hoặc chăm sóc người bệnh được điều trị bằng các đồng vị phóng xạ hoặc phải làm việc trong khu vực có chiếu xạ tiềm tàng với mức liều lớn hơn 1 mSv/năm hoặc trong khu vực có nguy cơ bị nhiễm bẩn phóng xạ. Mỗi nhân

Thiết bị bức xạ trong y tế

1. Thiết bị X – Quang chẩn đoán trong y tế là các thiết bị phát tia X được sử dụng để chiếu, chụp chẩn đoán bệnh, bao gồm: thiết bị X – quang chụp răng (thiết bị chụp răng toàn cảnh, thiết bị chụp sọ, thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng), thiết bị X – quang chụp vú, thiết bị X – quang di động, thiết bị X – quang đo mật độ xương, thiết bị chiếu, chụp X – quang tổng hợp, thiết bị X – quang tăng sáng truyền hình, thiết bị chụp cắt lớp vi tính CT scanner, thiết bị X – quang chụp can thiệp và chụp mạch.

Hình 1: Thiết bị X-Quang được sử dụng để chiếu, chụp, chẩn đoán trong y tế

2. Thiết bị xạ trị bao gồm: các thiết bị phát bức xạ ion hóa được sử dụng trong y tế để điều trị bệnh ung thư, bao gồm thiết bị X – quang xạ trị, máy gia tốc tuyến tính, thiết bị xạ trị từ xa dùng nguồn phóng xạ, thiết bị xạ trị áp sát suất liều cao HDR, thiết bị dao gamma.

Hình 2: Thiết bị xạ trị trong y tế

3. Thiết bị sử dụng trong y học hạt nhân là thiết bị hoặc hệ thiết bị được sử dụng trong chuyên ngành y học hạt nhân để chụp ảnh từ bên trong cơ thể nhờ bức xạ phát ra từ thuốc phóng xạ mà người bệnh được tiêm, truyền, uống hoặc để ghi đo hoạt độ phóng xạ, bao gồm: thiết bị Rectilinear Scanner, Gamma Camera, SPECT, SPECT/CT, PET, PET/CT, PET/MRI, máy đo chuẩn liều thuốc phóng xạ, máy xạ ký, máy đo độ tập trung phóng xạ…

Quy định pháp luật về theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ trong y tế

Việc kiểm soát, giám sát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ được thực hiện thông qua sử dụng liều kế cá nhân. Liều kế cá nhân là thiết bị ghi nhận liều chiếu xạ đến nhân viên bức xạ. Hiện nay, việc theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ trong y tế là yêu cầu bắt buộc đối với toàn bộ cơ sở y tế và được quy định cụ thể tại Điều 16 Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT ngày 09/6/2014 quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế, cụ thể:

“1. Cơ sở y tế phải thực hiện việc theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho các nhân viên bức xạ y tế, cụ thể như sau:

a) Trang bị liều kế cá nhân cho các nhân viên bức xạ y tế và thực hiện đo đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế ít nhất 03 tháng một lần tại cơ sở được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp đăng ký hoạt động dịch vụ đo liều chiếu xạ cá nhân;

b) Đánh giá liều chiếu xạ cá nhân tổng cộng cho các nhân viên bức xạ y tế làm việc tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở (thuốc phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, chất thải phóng xạ), bằng tổng của liều chiếu ngoài (theo kết quả đánh giá bằng liều kế cá nhân) và liều chiếu trong (bằng cách đo đánh giá trực tiếp hoặc đánh giá dựa trên kết quả theo dõi phông bức xạ nơi làm việc, nồng độ phóng xạ trong không khí nơi làm việc, mức nhiễm bẩn phóng xạ nơi làm việc và thời gian làm việc, quy trình làm việc);

c) Cơ sở sử dụng thiết bị chụp X – quang can thiệp, phải trang bị cho mỗi người làm việc trực tiếp trong phòng đặt thiết bị (nhân viên vận hành thiết bị, bác sỹ, kỹ thuật viên, điều dưỡng viên, hộ lý) 02 liều kế cá nhân, một liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì ở tầm bụng và một liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì ở tầm cổ để đánh giá chính xác liều chiếu xạ cá nhân cho các đối tượng này theo công thức:

Liều hiệu dụng = 0,5 H_W + 0,025 H_N

Trong đó, H_W là kết quả đọc liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì

H_N là kết quả đọc liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì

d) Nếu kết quả đo liều hiệu dụng do chiếu ngoài đối với nhân viên vận hành thiết bị X – quang chẩn đoán trong y tế và thiết bị xạ trị hoặc kết quả đánh giá liều hiệu dụng tổng cộng (bao gồm cả chiếu ngoài và chiếu trong) đối với nhân viên bức xạ y tế làm việc có tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở (thuốc phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, chất thải phóng xạ) lớn hơn mức điều tra đã được xác lập, phải tiến hành xem xét lại quy trình làm việc, các biện pháp bảo vệ bức xạ và có biện pháp khắc phục;

đ) Hướng dẫn và kiểm tra để bảo đảm nhân viên bức xạ y tế đeo liều kế cá nhân, bảo quản liều kế cá nhân khi không sử dụng theo đúng hướng dẫn của đơn vị cung cấp dịch vụ đo liều chiếu xạ cá nhân;

e) Trường hợp nhân viên bức xạ y tế làm mất liều kế cá nhân hoặc liều kế cá nhân bị hỏng phải trang bị ngay liều kế cá nhân mới và tiến hành đánh giá mức liều chiếu xạ của nhân viên đó trong khoảng thời gian làm việc không đeo liều kế dựa trên thời gian làm việc thực tế hoặc dựa theo mức liều thường phải chịu trong khoảng thời gian đó của các lần đo trước;

g) Thông báo kết quả đo liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế;

h) Lập, lưu giữ và quản l‎ý hồ sơ liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế theo quy định tại Điều 17 Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.

2. Trường hợp nhân viên bức xạ y tế đồng thời làm việc cho nhiều cơ sở y tế khác nhau, mỗi cơ sở y tế phải thực hiện việc theo dõi, đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho người đó theo quy định tại Khoản 1 Điều này một cách riêng biệt liên quan đến thực hiện công việc bức xạ tại cơ sở đó;

Nhân viên bức xạ y tế phải bảo đảm tổng cộng liều chiếu xạ nghề nghiệp từ các công việc bức xạ tại tất cả cơ sở mà họ làm việc không vượt quá giới hạn liều nghề nghiệp đối với nhân viên bức xạ quy định tại Phụ lục I Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.”

Dịch vụ cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ trong năm 2025

Công ty Phúc Minh Anh (PMA) là đơn vị chuyên nghiệp cung cấp, bán liều kế cá nhân và đọc liều kế cá nhân định kỳ theo quy định. Trong năm 2025, chúng tôi đẩy mạnh và phát triển dịch vụ liên quan đến liều kế cá nhân thông qua các chính sách mới với mục tiêu “năng suất, hiệu quả và chất lượng” nhắm đến kim chỉ nam tối thượng là phục vụ khách hàng.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ bán liều kế cá nhân, cho mượn và thực hiện chuyển đổi liều kế gối đầu trong mỗi lần đọc định kỳ tối thiểu 01 lần trong 03 tháng theo quy định của pháp luật.

Các loại liều kế mà chúng tôi cung cấp bao gồm:

Liều kế cá nhân OSL (Liều kế loại quang phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Liều kế InLight đo bức xạ tia X, gamma và beta với công nghệ quang phát quang (OSL). Công nghệ quang phát quang (OSL) là công nghệ tiên tiến nhất trong việc đo liều bức xạ thụ động. Liều kế Inlight và Đầu đọc chuyên dụng được sản xuất bởi hãng Landauer (Mỹ). Ứng dụng để đo liều cho cá nhân, môi trường, khu vực làm việc và trường hợp khẩn cấp hoặc bất kỳ khu vực có bức xạ nào.

Liều kế OSL đo được các giá trị:

– Hp(10): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 10mm dưới da

– Hp(3): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 3mm dưới da

– Hp(0.07): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 0.07mm dưới da

Ưu điểm:

– Liều kế Inlight với thành phần chính là tinh thể Nhôm Ô- xít (Al­2O3:C). Tinh thể này ít bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài như: nước, nhiệt độ, áp suất hoặc hoá chất.

 – Al­2O3:C có thể tái sử dụng nên liều kế không giới hạn về số lần đọc. Độ nhạy của Al­2O3:C không thay đổi sau các lần đọc do đó độ ổn định của liều kế cao.

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Liều kế cá nhân OSL là gì?
• Bán liều kế cấ nhân OSL và TLD
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng

Quý khách có nhu cầu trang bị và đọc liều kế cá nhân xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com.

Bài viết Cung cấp và đọc liều kế cá nhân trong y tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Liều kế cá nhân là thiết bị dùng để ghi đo liều hấp thụ từ các nguồn bức xạ ion hóa bên ngoài. Kết quả đọc liều kế cá nhân là căn cứ để đánh giá và kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp.

Theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử (NLNT) năm 2008, người đứng đầu cơ quan tổ chức được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm: theo dõi liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ.

Bên cạnh đó, Điều 27 Luật NLNT năm 2008 cũng quy định, nhân viên bức xạ và người phụ trách an toàn có trách nhiệm sử dụng phương tiện theo dõi liều chiếu xạ (liều kế cá nhân) khi tiến hành công việc bức xạ.

Tiến hành công việc bức xạ là gì?

Tiến hành công việc bức xạ là hành động thực hiện các công việc bức xạ được quy định tại Điều 18 Luật NLNT năm 2008, bao gồm:

1. Vận hành lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu và nhà máy điện hạt nhân;
2. Vận hành thiết bị chiếu xạ gồm máy gia tốc; thiết bị xạ trị; thiết bị chiếu xạ khử trùng, xử lý vật liệu và sử dụng các thiết bị bức xạ khác;
3. Sản xuất, chế biến chất phóng xạ;
4. Lưu giữ, sử dụng chất phóng xạ;
5. Thăm dò, khai thác, chế biến quặng phóng xạ;
6. Làm giàu urani; chế tạo nhiên liệu hạt nhân;
7. Xử lý, lưu giữ, chôn cất chất thải phóng xạ, nguồn phóng xạ đã qua sử dụng và nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng;
8. Xây dựng, thay đổi quy mô và phạm vi hoạt động, chấm dứt hoạt động của cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân;
9. Sử dụng vật liệu hạt nhân ngoài chu trình nhiên liệu hạt nhân;
10. Nhập khẩu, xuất khẩu chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân;
11. Đóng gói, vận chuyển vật liệu phóng xạ;
12. Vận chuyển vật liệu phóng xạ quá cảnh lãnh thổ Việt Nam;
13. Vận hành tàu biển, phương tiện khác có động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân;
14. Hoạt động khác tạo ra chất thải phóng xạ.

Quy định pháp lý về liều kế và đọc liều kế trong công nghiệp

Từ các quy định trên, ta thấy rằng những cơ sở khi tiến hành công việc bức xạ phải mua hay trang bị đầy đủ liều kế cá nhân cho nhân viên bức xạ.

Sau khi cơ sở được Công ty Phúc Minh Anh trang bị đầy đủ liều kế cá nhân. Chủ cơ sở cần bảo đảm nhân viên thực hiện đúng quy trình sử dụng liều kế cá nhân. Theo đúng Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân được gửi kèm đến từng cơ sở. Cần lưu ý các trường hợp bất thường (Điều 15 Thông tư 19/2012/TT-BKHCN) như sau:

• Cần báo ngay cho người phụ trách an toàn khi liều kế cá nhân bị rơi vào trường xạ, bị nhiễm bẩn phóng xạ hoặc bị hỏng, bị mất;
• Trường hợp liều kế cá nhân bị rơi vào trường xạ, bị nhiễm bẩn phóng xạ hoặc bị hỏng, liều kế phải được chuyển ngay đến đơn vị thực hiện dịch vụ đo liều kế cá nhân. Trong thời gian chờ kết quả đọc liều, chủ cơ sở phải trang bị liều kế mới cho nhân viên. Hoặc thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn bảo đảm mức liều không cao hơn mức liều trung bình nhân viên nhận; toàn bộ sự việc và các tài liệu liên quan cần được lập thành hồ sơ và được lưu giữ;

Và đặc biệt là “Bảo đảm tần suất của việc theo dõi liều bức xạ nghề nghiệp”. “Tần suất đo không được quá 3 tháng 1 lần“.

Kết quả đọc liều kế cá nhân của cơ sở và từng nhân viên bức xạ sau khi được Công ty Phúc Minh Anh cung cấp. Phải được người phụ trách an toàn thông báo cho nhân viên bức xạ. Và lập thành Hồ sơ liều bức xạ của nhân viên bức xạ. (Theo Điểm e Khoản 1 Điều 17 Thông tư 19/2012/TT-BKHCN). Mẫu sổ theo dõi liều chiếu xạ cá nhân được quy định tại Phụ lục III Thông tư này.

Quy định pháp lý về liều kế và đọc liều kế trong y tế

Các quy định pháp luật về tần suất đo, đọc, trang bị liều kế cá nhân đối với các cơ sở trong công nghiệp và trong y tế là khá tương đồng. Tuy nhiên, cũng có một số điểm khác biệt (theo Thông tư 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT), như sau:

• Đánh giá liều chiếu xạ cá nhân tổng cộng cho các nhân viên bức xạ y tế làm việc tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở (bao gồm: thuốc phóng xạ; vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ; chất thải phóng xạ) bằng: tổng của liều chiếu ngoài (theo kết quả đánh giá bằng liều kế cá nhân); và liều chiếu trong (bằng cách đo đánh giá trực tiếp hoặc đánh giá dựa trên kết quả theo dõi phông bức xạ nơi làm việc, nồng độ phóng xạ trong không khí nơi làm việc, mức nhiễm bẩn phóng xạ nơi làm việc và thời gian làm việc, quy trình làm việc);
• Cơ sở sử dụng thiết bị chụp X-quang can thiệp, phải trang bị cho mỗi người làm việc trực tiếp trong phòng đặt thiết bị (bao gồm: nhân viên vận hành thiết bị; bác sỹ; kỹ thuật viên; điều dưỡng viên; hộ lý) 02 liều kế cá nhân. Một liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì ở tầm bụng. Và một liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì ở tầm cổ. Để đánh giá chính xác liều chiếu xạ cá nhân cho các đối tượng này theo công thức:

Liều hiệu dụng = 0,5 H_W + 0,025 H_N 

Trong đó:

H_W là kết quả đọc liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì

H_N là kết quả đọc liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì

Chế tài xử lý của pháp luật liên quan đến liều kế

Trên đây là các quy định căn bản về liều kế. Qua đó các cơ sở khi tiến hành công việc bức xạ phải tuân thủ. Những hành vi vi phạm hoặc không thực hiện sẽ bị cơ quan quản lý xử lý theo quy định tại Nghị định 107/2013/NĐ-CP. Cụ thể:

• Hành vi “Không có bản hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân gắn tại nơi làm việc của nhân viên bức xạ“. Bị xử lý theo Điểm a Khoản 1 Điều 8 Nghị định 107/2013/NĐ-CP. Mức phạt từ 500.000 – 1.000.000 đồng với cá nhân và từ 1.000.000 – 2.000.000 đồng với tổ chức;
• Hành vi “Không trang bị liều kế cá nhân cho nhân viên bức xạ“. Và “Không tổ chức đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ ít nhất một lần trong 03 tháng“. Bị xử lý theo Điểm c, d Khoản 2 Điều 8 Nghị định 107/2013/NĐ-CP. Mức phạt từ 3.000.000 – 6000.000 đồng với cá nhân và từ 6.000.000 – 12.000.000 đồng với tổ chức;
• …

Dịch vụ cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ

Công ty Phúc Minh Anh (PMA) là đơn vị chuyên nghiệp cung cấp, bán liều kế cá nhân. Cùng với đó là dịch vụ trọn gói đọc liều kế định kỳ. Tuân thủ đúng tần suất 01 lần trong 03 tháng theo quy định.

Các loại liều kế mà chúng tôi cung cấp bao gồm:

Liều kế cá nhân OSL (Liều kế loại quang phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Liều kế cá nhân TLD (Liều kế loại nhiệt phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế nhiệt phát quang (TLD) CaSO4:Dy
• Kích thước: 46 mm x 42,5 mm x 9,5 mm
• Dải đo: tuyến tính trong dải 40 µSv-2 Sv;
• Dải năng lượng: 15 keV – 2 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Đọc thêm:

• Liều kế cá nhân là gì?
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu trang bị và đọc liều kế cá nhân xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).