Quy định đào tạo an toàn bức xạ trong chụp ảnh bức xạ

Khoản 1 Điều 28 Luật Năng lượng nguyên tử năm 2008 quy định: “Người đảm nhiệm công việc Nhân viên chụp ảnh phóng xạ công nghiệp phải có chứng chỉ nhân viên bức xạ“.

Điều 5 Thông tư 19/2012/TT-BKHCN quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng:

“Điều 5. Đào tạo an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ

1. Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ phải tổ chức đào tạo khi mới tuyển dụng và định kỳ đào tạo lại về an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ.

2. Nhân viên bức xạ phải qua các khóa đào tạo, huấn luyện về an toàn bức xạ theo yêu cầu của người phụ trách an toàn bức xạ.”

Cũng theo Nghị định 142/2020/NĐ-CP quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử những cá nhân sử dụng, lưu giữ tạm thời, vận chuyển nguồn phóng xạ và sử dụng thiết bị bức xạ, vận hành thiết bị chiếu xạ phải có: “Chứng chỉ nhân viên bức xạ“.

Tuy nhiên, để có được chứng chỉ nhân viên bức xạ mỗi kỹ thuật viên chụp ảnh phóng xạ phải trải qua khóa đào tạo an toàn bức xạ phù hợp. Cụ thể là khóa đào tạo an toàn bức xạ cho nhân viên chụp ảnh bức xạ công nghiệp. Sau khi trải qua kỳ thi sát hạch cuối khóa đào tạo mỗi nhân viên sẽ được cấp Giấy Giấy chứng nhận đào tạo an toàn bức xạ cho nhân viên chụp ảnh bức xạ công nghiệp.

Đăng ký Đào tạo an toàn bức xạ và kiểm tra chụp ảnh phóng xạ

Yêu cầu đào tạo an toàn bức xạ đối với nhân viên bức xạ còn được quy định tại Thông tư 34/2014/TT-BKHCN quy định về đào tạo an toàn bức xạ đối với nhân viên bức xạ, người phụ trách an toàn và hoạt động dịch vụ đào tạo an toàn bức xạ. Cụ thể như sau:

1. Nhân viên bức xạ phải được đào tạo an toàn bức xạ theo chương trình đào tạo an toàn bức xạ phù hợp với công việc bức xạ đang tiến hành và được cấp giấy chứng nhận đào tạo an toàn bức xạ và chỉ được tiến hành công việc bức xạ sau khi được cấp giấy chứng nhận đào tạo an toàn bức xạ.

2. Định kỳ 03 năm một lần nhân viên bức xạ phải được đào tạo nhắc lại và bổ sung kiến thức chuyên sâu, thông tin mới về an toàn bức xạ.

3. Hàng năm nhân viên bức xạ phải được huấn luyện các quy định của cơ sở về các nội dung liên quan đến bảo đảm an toàn bức xạ, quy trình ứng phó sự cố bức xạ, được phổ biến các quy định mới, các thông tin mới về bảo đảm an toàn bức xạ.

4. Chương trình đào tạo an toàn bức xạ quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này phải bảo đảm yêu cầu về nội dung, thời gian đào tạo theo quy định tại Điều 5 Thông tư này và được thực hiện bởi tổ chức có giấy đăng ký hoạt động dịch vụ đào tạo an toàn bức xạ.

5. Người đứng đầu tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ phải bảo đảm để các nhân viên bức xạ được đào tạo an toàn bức xạ và chỉ sử dụng nhân viên bức xạ để tiến hành công việc bức xạ khi đã được đào tạo an toàn bức xạ theo đúng các yêu cầu quy định tại Điều này.

Nội dung chương trình đào tạo

A. Nội dung về kỹ thuật

1. Khái niệm cơ bản về bức xạ ion hóa

1.1 Định nghĩa bức xạ ion hóa;

1.2 Các khái niệm cơ bản liên quan đến bức xạ ion hóa;

1.3 Hoạt độ phóng xạ, hằng số phân rã, chu kỳ bán hủy;

1.4 Nguồn gốc của bức xạ ion hóa.

2. Tương tác của bức xạ với vật chất

2.1 Tương tác của hạt anpha với vật chất;

2.2 Tương tác của hạt bêta với vật chất;

2.3 Tương tác của tia gamma, tia X với vật chất;

2.4 Tương tác của nơtron với vật chất.

3. Ghi đo bức xạ

3.1 Các đại lượng và đơn vị đo dùng trong an toàn bức xạ: Liều chiếu; Liều hấp thụ; Liều tương đương; Liều hiệu dụng;

3.2 Ghi đo bức xạ tia X, tia gamma, tia bêta, tia anpha và nơtron, đánh giá liều chiếu xạ cá nhân;

3.3 Thực hành sử dụng thiết bị ghi đo bức xạ tia X, tia gamma, tia bêta và nơtron, hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân.

4. Hiệu ứng sinh học của bức xạ

4.1 Cơ chế tác dụng của bức xạ ion hóa với cơ thể sống;

4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu ứng sinh học của bức xạ;

4.3 Các tổn thương do bức xạ gây ra.

5. Bảo vệ chống chiếu xạ ngoài

5.1 Các mối nguy hiểm do chiếu xạ ngoài;

5.2 Bảo vệ đối với các nguy hiểm do chiếu xạ ngoài.

6. Các loại thiết bị chụp ảnh bức xạ công nghiệp, các vấn đề an toàn bức xạ liên quan

7. Hướng dẫn bảo đảm an toàn bức xạ khi chụp ảnh bức xạ công nghiệp ngoài hiện trường

8. Hướng dẫn bảo đảm an toàn bức xạ trong vận chuyển nguồn phóng xạ

B. Nội dung về pháp luật

9. Hệ thống các quy định pháp luật về bảo đảm an toàn bức xạ

9.1 Luật Năng lượng nguyên tử;

9.2 Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Năng lượng nguyên tử; Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử;

9.3 Các Thông tư và Tiêu chuẩn liên quan.

10. Kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng

10.1 Các yêu cầu kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng;

10.2 Giới hạn liều đối với nhân viên bức xạ và công chúng.

11. Yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn phóng xạ (áp dụng đối với các công việc bức xạ – sử dụng nguồn phóng xạ)

12. Kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ

Đăng ký Đào tạo an toàn bức xạ và kiểm tra chụp ảnh phóng xạ liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Đào tạo an toàn bức xạ trong chụp ảnh bức xạ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Chụp ảnh phóng xạ công nghệp

Chụp ảnh phóng xạ công nghiệp (CAPX) là một phương pháp kiểm tra không phá hủy để phát hiện khuyết tật trong vật liệu, kiểm tra khuyết tật mối hàn, sản phẩm đúc và các cấu kiện xây dựng. Kỹ thuật viên, thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ phải được cấp phép, chứng nhận.

Hai loại nguồn bức xạ được sử dụng trong chụp ảnh phóng xạ công nghiệp bao gồm: Nguồn phát tia X và nguồn phát tia gamma (ví dụ: nguồn phóng xạ Iridium-192, Cobalt-60 và Selenium-75).

Chụp ảnh phóng xạ công nghiệp thường được thực hiện trong môi trường khó khăn, điều kiện thao tác bất lợi. Từ đó thiết bị sử dụng chiếu chụp cần được thiết kế bền chắc. Và hoạt động được một cách an toàn ở nhiều điều kiện khác nhiệt. Thông thường dải nhiệt độ hoạt động thường có thể đến 40^oc hoặc 60^oC.

Bức xạ là gì?

Theo Luật Năng lượng nguyên tử 2008, Bức xạ là chùm hạt hoặc sóng điện từ có khả năng ion hoá vật chất.

Bức xạ tự nhiên có thể được tìm thấy trong đất, đá, thức ăn, không khí, vật liệu xây dựng, tia vũ trụ và trong chính cơ thể của chúng ta. Chúng đóng góp khoảng ¾ trong liều chiếu xạ hàng năm.

Nguyên lý an toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ

Nguyên lý bảo vệ an toàn bức xạ (ATBX) bao gồm :

Thời gian : Càng ít tiếp xúc (hoặc tiếp xúc trong thời gian càng ngắn) thì càng giảm liều bức xạ nhận được.

Khoảng cách : Cường độ bức xạ giảm mạnh khi đứng ra xa khỏi nguồn phóng xạ.

Che chắn : Vật liệu che giữa kỹ thuật viên (nhân viên bức xạ) càng dày càng giảm được nhiều bức xạ chiếu đến.

Người phụ trách an toàn bức xạ

Người phụ trách an toàn bức xạ được cơ quan an toàn bức xạ & hạt nhân cấp chứng chỉ người phụ trách ATBX). Đồng thời là nhân viên bức xạ có chuyên môn, nghiệp vụ, nắm vững quy định của pháp luật về ATBX. Có trách nhiệm giúp người đứng đầu tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ thực hiện quy định :

1. Thực hiện đầy đủ các quy định trong giấy phép ;

2. Xây dựng và tổ chức thực hiện nội quy, các chỉ dẫn về an toàn, an ninh ;

3. Bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, tổ chức huấn luyện nghiệp vụ, tổ chức khám sức khoẻ định kỳ và theo dõi liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ ;

4. Tạo điều kiện cho kiểm tra viên, thanh tra viên thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra về an toàn, an ninh; cung cấp đầy đủ các thông tin cần thiết khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu;

Đăng ký tham gia lớp Đào tạo an toàn bức xạ

5. Tổ chức kiểm xạ, kiểm soát chất thải phóng xạ, bảo đảm liều chiếu xạ không vượt quá liều giới hạn ;

6. Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố cấp cơ sở ;

7. Giúp người đứng đầu tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ xây dựng và tổ chức thực hiện biện pháp kỹ thuật cần thiết để tuân thủ các điều kiện về an toàn, an ninh ;

8. Thường xuyên liên lạc với các cá nhân, bộ phận lưu giữ, sử dụng nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân trong phạm vi trách nhiệm của mình; thực hiện tư vấn và hướng dẫn về bảo đảm an toàn; thường xuyên kiểm tra tình trạng an ninh nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân ;

9. Báo cáo người đứng đầu tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ khi phát hiện có dấu hiệu bất thường về an toàn, an ninh, khi có sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân;

10. Lập và lưu giữ hồ sơ liên quan đến an toàn, an ninh

Trách nhiệm bảo đảm an toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ của kỹ thuật viên

Kỹ thuật viên chụp ảnh phóng xạ là nhân viên bức xạ, làm việc trực tiếp với bức xạ, được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ và nắm vững quy định của pháp luật về an toàn, có  trách nhiệm chính sau đây :

1. Thực hiện quy định của pháp luật và tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, hướng dẫn về an toàn phù hợp với mỗi hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử;

2. Sử dụng phương tiện theo dõi liều chiếu xạ và phương tiện bảo vệ khi tiến hành công việc bức xạ, khám sức khỏe định kỳ theo chỉ dẫn của người phụ trách an toàn; từ chối làm việc khi điều kiện bảo đảm an toàn không đầy đủ, trừ trường hợp tham gia khắc phục sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân;

3. Báo cáo ngay cho người phụ trách an toàn hiện tượng bất thường về an toàn, an ninh trong việc tiến hành công việc bức xạ;

4. Thực hiện biện pháp khắc phục sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân theo chỉ dẫn của người phụ trách an toàn.

Các nguyên tắc bổ sung

– Sự an toàn của cá nhân, công chúng và môi trường luôn phụ thuộc luôn vào ý thức của từng kỹ thuật viên. Việc tuân thủ quy trình và bảo đảm an toàn bức xạ cần thực hiện mọi lúc, mọi nơi và trong mọi tình huống.

– Kỹ thuật viên CAPX bên cạnh việc phải tuân thủ quy định của pháp luật. Cần phải tuân thủ quy trình thực hiện được xây dựng bởi người sử dụng lao động.

– Kỹ thuật viên chụp ảnh phóng xạ thường phải làm việc trong môi trường khắc nghiệt, khó khăn. Nên cũng cần quan tâm đến các mối nguy hiểm phi bức xạ qua đó cần được trang bị công cụ bảo hộ phù hợp.

– Các rủi ro có thể gây nguy hiểm đến tính toàn vẹn (gãy, vỡ, va đập, cháy, nổ…), an toàn hoặc an ninh của thiết bị CAPX cần được xem xét, giảm thiểu một cách phù hợp.

Sử dụng và bảo dưỡng thiết bị chụp ảnh phóng xạ

Việc sử dụng và bảo dưỡng thiết bị CAPX nên được thực hiện. Và có thể tương đương với hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị đó. Mặc dù các quy định hiện có ở Việt Nam còn thiếu. Nhưng có thể tham khảo một vài khuyến cáo của Ủy ban an toàn hạt nhân Canada (CNSC). Cụ thể như sau:

• Bảo dưỡng định kỳ thường xuyên thiết bị CAPX là rất quan trọng để đảm bảo hoạt động an toàn. Bao gồm cả việc xác định thao tác nguồn về vị trí an toàn. Và chức năng hoạt động bình thường của cơ cấu khóa. Chúng phải được thực hiện bởi nhân viên được đào tạo và có trình độ.
• Thiết bị CAPX cần kiểm tra rò rỉ theo 12 tháng/01 lần đối với nguồn kín và vỏ che chắn. Việc kiểm ra rò rỉ được thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Đăng ký tham gia lớp Đào tạo an toàn bức xạ

• Thiết bị CAPX không được sửa đổi, lạm dụng hoặc sử dụng với mục đích khác theo thiết kế.
• Bất cứ sửa đổi nào của thiết bị chiếu chụp. Bao gồm việc sử dụng các phụ kiện trái phép sẽ bị cấm. Sử dụng các phụ kiện này có thể ảnh hướng đến hoạt động an toàn của thiết bị. Từ đó có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng.
• Các kỹ thuật viên cần xác định bất kỳ vấn đề nào với thiết bị CAPX. Chẳng hạn như sự xuất hiện gỉ hay hư hỏng cáp dẫn nguồn. Các cấu kiện hư hỏng phải được loại bỏ và không sử dụng.
• Khi có các bất thường, tai nạn, sự cố và khiếm khuyết của thiết bị. Phải báo cáo ngay cho người PT ATBX và cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân; khi xác định được vấn đề cần dừng sử dụng thiết bị cho tới khi chúng được khắc phục.

Thiết bị giám sát an toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ

Thiết bị giám sát phải được sử dụng để đo liều bức xạ. Các thiết bị này bao gồm liều kế cá nhân, thiết bị đo suất liều bức xạ,…

Liều kế cá nhân

Liều kế cá nhân là thiết bị đo liều thụ động; phổ biến là liều kế cá nhân TLD (nhiệt phát quang) hoặc liều kế cá nhân OSL (quang phát quang)

Thiết bị đo suất liều bức xạ

Dùng để khảo sát suất liều bức xạ và phải được hiệu chuẩn định kỳ hàng năm.

Thiết bị đo suất liều bức xạ nhằm xác định vị trí, nơi đứng nấp phù hợp tránh chiếu xạ quá liều. Chúng cũng dùng để khẳng định nguồn đã trở lại vị trí an toàn bên trong container. Và xác định suất liều che chắn xung quanh vị trí đặt nguồn phóng xạ trước khi vận chuyển.

Các yêu cầu về đào tạo an toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ

Hiện nay, tại Việt Nam kỹ thuật viên CAPX được huấn luyện thông qua khóa học đào tạo an toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ. Bên cạnh kiến thức cơ bản về bức xạ, lợi ích/tác hại của nguồn phóng xạ, pháp luật về ATBX. Thì cũng có các nội dung bảo đảm ATBX hướng đến đối tượng là kỹ thuật viên CAPX. Sau khóa học học viên có thể được cấp chứng nhận đào tạo và chứng chỉ của cơ quan có thẩm quyền. Chu kỳ đào tạo lại theo quy định là 03 năm/01 lần.

Triển khai dịch vụ an toàn bức xạ, kiểm tra chụp ảnh phóng xạ, đào tạo kiểm tra không phá hủy xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết An toàn bức xạ trong chụp ảnh phóng xạ công nghệp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ – RT (tên tiếng Anh: Radiographic Testing ) sử dụng phổ biến để kiểm tra phát hiện khuyết tật các cấu kiện như: các van, bình bồn áp lực (các vị trí được ghép nối bằng phương pháp hàn).

So sánh với các kỹ thuật NDT khác, chụp ảnh phóng xạ có một số các ưu điểm như:

• có khả năng tái sử dụng cao;

• có thể sử dụng trên nhiều loại vật liệu khac nhau

• và dữ liệu kiểm tra có thể lưu giữ để phân tích về sau.

RT là một kỹ thuật hiệu quả, không yêu cầu quá nhiều việc chuẩn bị bề mặt so với các kỹ thuật NDT khác. Hơn nữa, còn có tính linh hoạt cao cho phép sử dụng tại công trường và tại các vị trí trên cao.

Các kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ

Chụp ảnh phóng xạ bao gồm chụp ảnh phóng xạ truyền thống và một số phương pháp chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số. Mỗi kỹ thuật có đôi chút khác biệt và cũng có những ưu điểm và nhược điểm riêng.

Chụp ảnh phóng xạ truyền thống (Conventional Radiography)

Chụp ảnh phóng xạ truyền thống sử dụng phim, được chiếu xạ từ nguồn tia X hoặc tia Gamma. Hình ảnh thu nhận được trên phim chính là yếu tố then chốt và được sử dụng để đối chứng. Hạn chế lớn nhất của RT truyền thống là phim chỉ có thể sử dụng một lần và mất nhiều thời gian để xử lý phim (rửa phim) cũng như giải đoán.

Chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số (Digital Radiography)

Không giống như chụp ảnh RT truyền thống, chụp ảnh phóng xạ số (DR) không yêu cầu phim. Thay vào đó, DR sử dụng một đầu dò số (digital detector) để hiển thị ảnh chụp trên màn hình máy tính gần như ngay lập tức. DR cho phép rút ngắn thời gian chụp và ảnh có thể được giải đoán tức thì. Hơn nữa, ảnh chụp DR có chất lượng cao hơn khi so sánh với ảnh chụp RT truyền thống.

Với khả năng ghi nhận ảnh chất lượng cao, công nghệ này có thể sử dụng để: xác định khuyết tật bên trong vật liệu; các vật thể bất thường trong một hệ thống; kiểm tra mối hàn; và kiểm tra ăn mòn dưới lớp bảo ôn.

Bốn kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số phổ biến nhất được sử dụng hiện nay là:

• Chụp ảnh phóng xạ CR (computed radiography);
• Chụp ảnh phóng xạ DR (direct radiography);
• Chụp ảnh phóng xạ thời gian thực RTR (real-time radiography);
• và Chụp ảnh phóng xạ cắt lớp vi tính CT (computed tomography).

1. Kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ CR (Computed Radiography)

CR sử dụng tấm ghi nhận ảnh phốt-pho thay thế phim trong các kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ truyền thống. Kỹ thuật này nhanh hơn khá nhiều so với chụp ảnh sử dụng phim nhưng chậm hơn kỹ thuật chụp ảnh DR. CR yêu cầu một vài bổ sung nếu so với DR. Đầu tiên CR chụp ảnh gián tiếp cấu kiện thông qua một tấm phốt-pho. Sau đó, chuyển đổi ảnh thành tín hiệu kỹ thuật số có thể quan sát được trên màn hình máy tính.

CR cho chất lượng ảnh trung bình. Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh có thể được cải thiện khi sử dụng các công cụ phần mềm. Tinh chỉnh độ tương phản, độ sáng, hiệu ứng của ảnh mà không thay đổi tính toàn vẹn của ảnh. Cần tránh lạm dụng các công cụ này dẫn đến việc các khuyết tật nhỏ có thể bị ẩn đi khi sử dụng chúng.

2) Kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ DR (Direct Radiography)

DR cũng là một dạng của chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số và rất giống với CR. Sự khác biệt quan trọng chính là cách thức ghi nhận ảnh. Trong kỹ thuật DR, một đầu dò dạng panel phẳng được sử dụng để ghi nhận ảnh trực tiếp và hiển thị hình ảnh trên màn hình máy tính. Mặc đù kỹ thuật này sinh ra ảnh nhanh và chất lượng cao hơn. Nhưng DR có giá thành cao hơn nhiều so với CR.

3) Kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ thời gian thực (Real-Time Radiography-RTR)

RTR là một phương pháp chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số thực hiện trong thời gian thực. RTR hoạt động thông qua việc phát bức xạ xuyên qua đối tượng. Những tia bức xạ này sau đó tương tác với màn phốt-pho chuyên dụng hoặc đầu dò panel phẳng chứa các cảm biến vi điện tử. Bức xạ tương tác với tấm panel tạo ra ảnh kỹ thuật số để giải đoán thời gian thực.

Các vùng sáng hơn trên ảnh là kết quả của việc nhiều bức xạ tương tác với màn hơn. Điều này tương ứng với các vùng có chiều dày mỏng hơn hay mật độ ít hơn. Ngược lại, vùng tối hơn là kết quả của việc bức xạ ít tương tác với màn hơn hay tại đó cấu kiện có chiều dày mỏng hơn.

Ngoài việc có thể đưa ra hình ảnh nhanh hơn và phân tích chúng trong thời gian thực. RTR có một vài ưu điểm như: Không cần không gian lưu giữ vật lý, dễ dàng lưu giữ; Tốc độ chuyển tải hơn rất nhiều so với phim thường.

Mặt khác RTR cũng có các nhược điểm như: Độ nhạy tương phản và độ phân giải ảnh thấp hơn RT truyền thống. Hình ảnh tạo bởi RTR thường có độ rọi sáng không đồng đều, độ phân giải bị giới hạn, thiếu độ nét và nhiễu. Các yếu tố này đều tác động mạnh đến chất lượng ảnh.

4) Kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ CT (Computed Tomography)

Chụp ảnh phóng xạ cắt lớp vi tính (CT) là một kỹ thuật cần hàng trăm đến hàng nghìn (tùy thuộc vào kích thước của cấu kiện) phép quét phóng xạ 2D và chồng chúng lên nhau để tạo ra một ảnh chụp phóng xạ 3D.

Việc bố trí cấu hình chụp CT trong công nghiệp được thực hiện thông qua 2 cách:

• Cách thứ nhất, cấu kiện được giữ cố định trong khi nguồn phóng xạ và đầu dò quay xung quan cấu kiện được kiểm tra. Cách này thường được sử dụng khi đối tượng kiểm tra có kích thước lớn.
• Cách thứ hai, đầu dò và nguồn phóng xạ được giữ cố định trong khi cấu kiện kiểm tra được quay 360 độ. Cách thứ hai này hữu ích khi cấu kiện kiểm tra có kích thước nhỏ và hình dạng phức tạp.

CT là kỹ thuật hiện đại, đắt tiền và yêu cầu tài nguyên dữ liệu lưu giữ lớn. Nhưng mang lại hình ảnh với độ chính xác cao, có tính lặp lại, có thể tái sử dụng và giảm thiểu sai sót từ phía kỹ thuật viên.

Xem thêm các bài viết về Kiểm tra Chụp ảnh phóng xạ: Tại đây

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Giới thiệu về Kiểm tra Chụp ảnh phóng xạ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Kiểm tra không phá hủy là gì?

Kiểm tra không phá hủy (NDT) là một hoặc tập hợp các kỹ thuật để đánh giá tính chất của vật liệu, cấu kiện hay hệ thống mà không gây hư hỏng chúng. NDT cũng được viết tắt là NDE (Nondestructive Examination hoặc Nondestructive Evaluation) hoặc NDI (Nondestructive Inspection). NDT có khả năng xác định các đặc điểm của khuyết tật như: vị trí, kích thước, hình dạng và hướng.

Mục đích của Kiểm tra không phá hủy?

Mục đích của NDT là kiểm tra cấu kiện có đảm bảo an toàn, độ tin cậy hay không mà không gây hư hỏng thiết bị hoặc ngừng hoạt động của nhà máy. Điều này trái ngược với kiểm tra phá hủy (Destructive testing) khi cấu kiện kiểm tra bị hư hỏng hoặc phá hủy trong quá trình kiểm tra. Kiểm tra không phá hủy có thể được thực hiện trước, trong hoặc sau khi sản xuất. Hoặc thậm chí ngay trong lúc thiết bị đang được sử dụng.

Trong sản xuất, kiểm tra NDT cho biết các bộ phận/cấu kiện hay hệ thống còn có thể đáp ứng công việc hay không. Nói cách khác, các bộ phận được kiểm tra để đảm bảo chúng sẽ tồn tại trong một khoảng thời gian hoặc chu kỳ nhất định trước khi hỏng hóc.

Trong quá trình vận hành, kiểm tra NDT sử dụng để đánh giá tình trạng hư hỏng hiện tại của thiết bị, theo dõi cơ chế hư hỏng và đưa ra quyết định sáng suốt cho các phương pháp đánh giá tuổi thọ thiết bị còn lại (ví dụ như: Risk-Based Inspection – RBI, Fitness for Service – FFS).

Tổng quan về các kỹ thuật NDT

Kiểm tra không phá hủy nói chung có thể được phân thành hai nhóm khác nhau đó là: Kỹ thuật NDT truyền thống (conventional); và Kỹ thuật NDT tiên tiến (advanced).  Mỗi nhóm đều có những ưu điểm và hạn chế riêng. 

Kỹ thuật NDT truyền thống

Các kỹ thuật truyền thống là các kỹ thuật đã được hoàn thiện trong nhiều thập kỷ qua. Các kỹ thuật này đã được tiêu chuẩn hóa trong các Bộ quy phạm, Tiêu chuẩn thực hiện. Các thao tác, thực hiện theo quy trình chuẩn đối với NDT truyền thống về cơ bản là đơn giản hơn so với NDT tiên tiến.

Các kỹ thuật NDT truyền thống bao gồm:

Kiểm tra phát xạ âm – Acoustic Emission Testing (AET)

• Kiểm tra hồng ngoại – Infrared Testing (IR)

• Kiểm tra rò rỉ – Leak Testing (LT)

• Kiểm tra thấm lỏng hay kiểm tra thẩm thấu – Liquid Penetrant Testing (PT)

• Kiểm tra điện từ trường – Electromagnetic Testing (ET)

• Kiểm tra hạt từ – Magnetic Particle Testing (MPT hay MT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ – Radiographic Testing (RT)

• Kiểm tra siêu âm – Ultrasonic Testing (UT)

• Kiểm tra ngoại quan hay trực quan – Visual Inspection (VI)

Các kỹ thuật NDT tiên tiến

Các kỹ thuật NDT tiên tiến thường ít phổ biến hơn khi chúng chủ yếu sử dụng các công nghệ mới. Do đó, NDT tiên tiến thường ít hoặc chưa được tiêu chuẩn hóa.  Nói chung, việc xây dựng quy trình và giải đoán dữ liệu của các kỹ thuật tiên tiến phức tạp hơn. Và đòi hỏi kỹ thuật viên có trình độ, kinh nghiệm và được đào tạo bài bản hơn.

Bên cạnh đó, một số kỹ thuật có thể được chia nhỏ thành các kỹ thuật thông thường và kỹ thuật tiên tiến. Ví dụ: Kiểm tra siêu âm chùm tia thẳng (UT) là một kỹ thuật thông thường được sử dụng trong các ứng dụng đơn giản. Trong khi, kiểm tra siêu âm mảng pha (PAUT) là một kỹ thuật siêu âm tiên tiến.

Khi các kỹ thuật tiên tiến hoàn thiện, các phiên bản mới và tiên tiến hơn của mỗi loại sẽ xuất hiện để bắt đầu một vòng lặp mới đối với việc nâng cao kỹ thuật và huấn luyện kỹ năng.

Các phương pháp NDT tiên tiến bao gồm:

Kiểm tra điện từ trường – Electromagnetic Testing (ET)

• Đo từ trường dòng xoay chiều – Alternating Current Field Measurement

• Kiểm tra dòng điện xoáy – Eddy Current Testing (ECT)

• Kiểm tra dò rỉ thông lượng từ trường – Magnetic Flux Leakage (MFL)

 Phương pháp kiểm tra laser – Laser Testing Methods (LM)

• Holographic Testing

• Laser Profilometry

• Laser Shearography

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ – Radiographic Testing (RT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ CR – Computed Radiography (CR)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ cắt lớp – Computed Tomography (CT)

• Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ kỹ thuật số – Digital Radiography (DR)

Kiểm tra siêu âm – Ultrasonic Testing (UT)

• Angle Beam

• Automated Ultrasonic Backscatter Technique (AUBT)

• Electromagnetic Acoustic Transducer (EMAT)

• Kiểm tra nhúng – Immersion Testing

• Kiểm tra IRIS – Internal Rotary Inspection System (IRIS)

• Kiểm tra siêu âm dải rộng – Long Range Ultrasonic Testing (LRUT)

• Kiểm tra siêu âm mảng điều pha – Phased Array Ultrasonic Testing (PAUT)

• Kiểm tra siêu âm nhiễu xạ thời gian bay – Time-of-Flight-Diffraction (TOFD)

Nhìn chung, kiểm tra không phá hủy có nhiều ưu điểm hơn so với kiểm tra phá hủy. Thiết bị kiểm tra thường có tính di động và có thể thực hiện nhiều lần trên cùng một đối tượng. Bản thân đối tượng được đánh giá cả bên ngoài và bên trong để xác định khuyết tật gây hại. Tuy nhiên, NDT cũng có hạn chế đó là kết quả thường mang tính chất định tính. Trình độ kỹ thuật viên khác nhau có thể dẫn đến kết quả giải đoán khác nhau.

Các ứng dụng trong công nghiệp của NDT

NDT là một phần không thể thiếu trong dầu khí và hóa dầu, cùng với một số ngành công nghiệp khác. Bao gồm: hóa chất, hàng không vũ trụ, ô tô và quốc phòng.  Mục tiêu chung của NDT là phát hiện sai sót, khiếm khuyết và khuyết tật trong từng bộ phận. Từ đó giảm thiểu hỏng hóc và tăng độ tin cậy của cấu kiện hoặc một hệ thống.

Trong hóa dầu, NDT được sử dụng để kiểm tra trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy. Các kỹ thuật NDT đóng vai trò rất quan trọng. Dựa vào NDT có thể quản lý/đánh giá tính toàn vẹn của một bộ phận, cũng như độ tin cậy của cả một hệ thống. Trên thực tế, việc kiểm tra, đánh giá nhiều lần trong suốt vòng đời của thiết bị có vẻ tốn kém. Nhưng việc kiểm tra, đánh giá này có thể giúp tổ chức tiết kiệm hàng triệu đô la. Nếu việc kiểm tra NDT phát hiện các mối đe dọa, nguy hiểm tiềm tàng. Từ đó khắc phục chúng trước khi xảy ra sự cố, tránh được việc đóng cửa nhà máy và các hậu quả nghiêm trọng khác.

Liên hệ triển khai dịch vụ Kiểm tra không phá hủy mối hàn

Các cấu kiện phổ biến được kiểm tra NDT trong ngành công nghiệp hóa dầu là: bồn chứa, bộ trao đổi nhiệt, bình/bồn áp lực và hệ thống đường ống.  Khi lập kế hoạch kiểm tra NDT, có bốn điểm cần cân nhắc đến đó là:

     – Loại cơ chế hư hỏng được kiểm tra;

     – Kích thước tối thiểu có thể phát hiện được, hình dạng và hướng khuyết tật;

     – Vị trí khuyết tật (bề mặt hay dưới bề mặt);

     – Độ nhạy và hạn chế của kỹ thuật NDT được sử dụng

Khi đã xem xét đầy đủ các yếu tố trên, chủ cơ sở có thể tối ưu hóa sản xuất, tăng cường tính an toàn cho nhân viên và môi trường lao động.

(Còn tiếp)

Xem thêm các bài viết khác về Kiểm tra không phá hủy: Tại đây

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh

0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Tổng quan về Kiểm tra không phá hủy đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Kiểm tra không phá hủy là gì?

NDT (Non-Destructive Testing) tên viết tắt của Kiểm tra không phá hủy là tên gọi chung của các kỹ thuật không phá hủy. Đây cũng là các kỹ thuật không thể thiếu trong các chương trình đánh giá, đảm bảo chất lượng của các dự  án công nghiệp như: Nhiệt điện, Thủy điện, Lọc – hóa dầu, Gia công chế tạo bình bồn áp lực – đường ống áp lực, Kết cấu thép nhà máy điện, Kết cấu giàn khoan, Kết cấu cầu thép, Kết cấu vỏ tàu trong quá trình chế tạo cũng như sửa chữa…

NDT sử dụng các kỹ thuật không phá hủy để kiểm tra chất lượng đường hàn và vật liệu. Có thể nói nôm na rằng Ở đâu có hàn ở đó có dịch vụ kiểm tra không phá hủy.

Các Dịch vụ Kiểm tra không phá hủy mà Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (viết tắt là PMA) cung cấp bao gồm:

Các kỹ thuật NDT truyền thống (Conventional NDT):

• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh phóng xạ – RT
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm – UT
• Phương pháp Kiểm tra Thẩm thấu lỏng – PT
• Phương pháp Kiểm tra Hạt từ – MT
• Phương pháp Kiểm tra Điện từ- ET
• Phương pháp Đo độ dày kim loại bằng siêu âm- UTM
• Giám định sơn (giám sát quá trình sơn, đo bề dày lớp sơn…)
• Kiểm tra rò rỉ – áp dụng đối với đường ống, bồn chứa…( LT)

Các kỹ thuật NDT tiên tiến (Advanced NDT):

• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm Phased Array (Ultrasonic Phased Array – encoded)
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm dải dài (Long Range Ultrasonic Testing – LRUT)
• Phương pháp Kiểm tra Siêu âm tự động (Automatic Ultrasonic Testing – AUT)
• Phương pháp Kiểm tra Guided Wave (GUL)
• Phương pháp Kiểm tra Nhiễu xạ bay (Time of Flight Diffraction- ToFD)
• Corroscan/C-scan
• Phương pháp Kiểm tra Nhiệt hồng ngoại (Infrared Thermography)
• Phương pháp Kiểm tra Rò rỉ từ thông (Magnetic Flux Leakage- MFL))
• Remote Visual Inspection, Endoscopy/Videoscopy
• Đo độ cứng của vật liệu/ lớp phủ (Hardness Measurements (HT))
• Phương pháp Kiểm tra Dòng điện xoáy (Eddy Current Testing, Electromagnetic Testing – ET/RFET))
• Alternating Current Field Measurement (ACFM)
• IRIS Testing
• Acoustic Emission
• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh kỹ thuật số (Digital/Computed Radiography)
• Phương pháp Kiểm tra Chụp ảnh cắt lớp 3D (3D Computed Tomography – CT)
• Phương pháp Kiểm tra thành phần vật liệu (Positive Material Identification – PMI)

Triển khai dịch vụ kiểm tra không phá hủy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Kỹ thuật Kiểm tra không phá hủy (Non Destructive Testing) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Phạm vi bài viết, sẽ chỉ chú trọng đến các phương pháp NDT được chỉ định bởi các tiêu chuẩn. Nơi chỉ ra cách thức áp dụng các phương pháp NDT: khi nào? ở đâu? áp dụngthế nào? cũng như các kỹ thuật liên quan. Các bình/bồn (sau đây gọi chung là bồn) được kiểm tra trong quá trình chế tạo để có được các dữ liệu cơ sở hoặc được kiểm tra sau một chu kỳ hoạt động.

Việc kiểm tra bình/bồn bao gồm phần mái, thân, thành và phần đáy.

Các tiêu chuẩn liên quan

Viện bồn thép (STI), Hiệp Hội các Nhà chế tạo thép tấm (SPFA) và Viện dầu khí Hoa Kỳ (API) công bố các tiêu chuẩn sau đây:

• STI SP001, Tiêu chuẩn cho kiểm tra các bồn chứa nằm trên mặt đất (Bồn có đường kính 9 mét hoặc nhỏ hơn);
• ANSI/API 510, Quy phạm kiểm tra bình áp lực: Kiểm tra bảo dưỡng, Đánh giá, Sửa chữa và Hoán cải;
• API 570, Quy phạm kiểm tra hệ thống ống: Kiểm tra trong-sử dụng, Đánh giá, Sửa chữa và Hoán cải hệ các thống ống;
• API 620, Thiết kế và chế tạo các bồn chứa áp lực thấp, được chế tạo bằng hàn, có kích thước lớn;
• API 650, Các bồn thép được chế tạo bằng hàn cho chứa dầu;
• API 653, Kiểm tra bồn, Sửa chữa, Hoán cải và Chế tạo lại.

API hiện tiến hành cấp chứng chỉ cho các kỹ thuật viên phù hợp với tiêu chuẩn API 653. Các kỹ thuật viên có chứng chỉ được thừa nhận về trình độ để thực hiện kiểm tra bồn thép đặt trên mặt đất. Và phù hợp theo các yêu cầu của tiêu chuẩn API 650 và API 653.

Các yêu cầu kiểm tra

Tiêu chuẩn API 653 đưa ra yêu cầu cho trường hợp kiểm tra bên ngoài bồn đang hoạt động. Trường hợp kiểm tra cả bên trong và bên ngoài cho bồn dừng hoạt động. Và đưa ra các tiêu chí cho thời hạn kiểm tra. Kỹ thuật viên có chứng chỉ API 653 sẽ sử dụng các tiêu chuẩn được chỉ định. Áp dụng các phương pháp kiểm tra được yêu cầu đưa ra đánh giá chi tiết, toàn diện về bồn. Và xác định thời hạn kiểm tra cho lần tiếp theo.

Đánh giá Tiêu chuẩn API 510, API 570 và API 653 dựa trên dữ liệu kiểm tra tại hiện trường. Và sử dụng các thông tin được đề xuất bởi quy phạm hay tiêu chuẩn, bao gồm:

• Các đánh giá sự lắng đọng;
• Các tính toán tốc độ ăn mòn;
• Các đánh giá địa chấn (seismic);
• Các đánh giá đứt gãy do giòn;
• Áp lực làm việc cực đại;
• Và các đánh giá tham chiếu khác.

Các dịch vụ kỹ thuật khác bao gồm:

• đánh giá tính phù hợp với mục đích sử dụng
• kiểm tra nhằm xác nhận sự phù hợp với quy định
• và các đánh giá chuyên sâu như khảo sát độ tròn hay mức độ thẳng đứng.

Thông tin hữu ích cho cho một chương trình bảo dưỡng bồn được cung cấp từ các bản vẽ tại hiện trường. Qua máy tính chuyển thành các bản vẽ tổng thể (layout) cho các báo cáo cuối cùng về phần mái bồn, thân-thành và đáy bồn, cùng các ảnh màu về bồn và các appurtenance của nó.

Các phương pháp kiểm tra không phá hủy, NDT

Với các phương pháp sau đây, kỹ thuật viên phải được cấp chứng chỉ phù hợp. Dựa trên một quy trình đã được thể hiện dưới dạng văn bản.

Visual Testing, VT – Kiểm tra quan sát bằng mắt

VT là phương pháp kiểm tra sơ bộ, ban đầu được thực hiện trên tất cả các bồn và luôn là một phương pháp bổ xung cho các phương pháp NDT khác.

Một kỹ thuật viên có kinh nghiệm sẽ nhận thấy các khu vực có vấn đề. Đó là nơi mà lớp sơn bị bạc màu do rò rỉ hoặc nơi có sự ăn mòn làm hư bề mặt. Hầu hết quá trình kiểm tra VT có tính hệ thống, tiêu chuẩn hóa và có văn bản cụ thể.

Kiểm tra VT trực tiếp và từ xa là hai kỹ thuật để xác định tình trạng của một bộ phận hay vật liệu. Thông qua sự thẳng hàng của hai bề mặt hay cấu kiện được lắp ráp và bằng chứng rò rỉ của mối hàn. Kiểm tra trực tiếp liên quan đến việc quan sát ở một khoảng cách không nhỏ hơn 0,6 m (24 in.). Và với một góc nghiêng không nhỏ hơn 30 độ. Gương soi và kính phóng đại có thể được dùng để hỗ trợ trong kỹ thuật trực tiếp này. Điều kiện chiếu sáng đủ thường luôn được yêu cầu cho kiểm tra VT.

VT từ xa có thể sử dụng các công cụ trợ giúp như ống nội soi, ống sợi dẫn quang, ống nhòm, camera và các thiết bị khác. Các camera Class I, Division I, chống cháy nổ có thể hiệu quả trong việc phát hiện các khu vực có vấn đề. Cũng như tiết kiệm chi phí cho người dùng trong khi bồn vẫn đang hoạt động.

Magnetic Flux Leakage, MFL – Rò rỉ từ thông.

Trong kỹ thuật này, một phần của đáy bồn được từ hóa đến trạng thái bão hòa hoặc gần bão hòa giữa hai chân cực của mạch cầu. Bất kỳ sự mỏng đi đáng kể của tấm đáy bồn sẽ làm một số đường lực từ rò rỉ. Hình 2a. Các đầu cảm biến phát hiện rò rỉ được đặt giữa hai chân cực của mạch cầu. MFL là một kỹ thuật kiểm tra định tính. Do vậy, các chỉ thị được phát hiện bởi công nghệ này sẽ yêu cầu các kiểm tra tiếp nối. Kiểm tra siêu âm (UT) sẽ kiểm tra các chỉ thị ở phần tiếp giáp với đất. Các máy đo rỗ mòn sẽ kiểm tra phần còn lại.

Các máy quét nhỏ gọn, cả thủ công lẫn có giám sát, bao phủ bổ xung để kiểm tra các vùng gần mối hàn thân với đáy ở bên trong và gần các ống hơi xoắn, dưới các tuyến ống bên trong và gần các khu vực khác bị khuất có thể hạn chế việc sử dụng hệ quét kích thước đầy đủ (full size). Hình 2b. MFL được ghi nhận như một phương pháp kiểm tra tách biệt. Độc lập với các kỹ thuật kiểm tra điện từ khác theo SNT-TC-1A (2006).

Dòng điện xoáy tần số thấp bão hòa – SLOFEC.

Máy quét SLOFEC được thiết kế để kiểm tra đáy bồn với lớp sơn gia cường dày đến 8 mm. Sử dụng dòng điện xoáy và các công nghệ điện từ khác kiểm tra xuyên qua lớp sơn dày trên. SLOFEC có thể phát hiện sự mất mát kim loại. Và xác định được khu vực cả phía tiếp đất và phía đối diện của tấm tôn đáy. Phương pháp kiểm tra này không ảnh hưởng đến lớp sơn phủ.

Kiểm tra chiều dày bằng siêu âm

Được dùng để đo chiều dày từ các chỉ thị phát hiện được bằng MFL. Để đánh giá mất mát kim loại từ phía tiếp giáp đất của tấm tôn. Việc định lượng hóa tiếp nối này thường được gọi là (quá trình kiểm tra)  “xác nhận”. Nguyên lý kiểm tra chiều dày bằng siêu âm được trình bày rất kỹ trong các ấn phẩm tài liệu đào tạo. Nên chú ý có sự điều chỉnh tính đến sự tồn tại của lớp sơn phủ và nên sử dụng các đầu dò phù hợp cho các bề mặt bị rỗ mòn cũng như các yêu cầu dò quét bề mặt nhanh.

Kiểm tra hạt từ – MT

MT sử dụng để phát hiện các bất liên tục bề mặt hoặc gần bề mặt trong các vật liệu sắt từ. Trong các bồn bằng thép, MT được thực hiện cho các mối hàn bao gồm:

• mối hàn thân nối đáy bên trong;
• các mối hàn đáy (sump welds);
• các mối hàn xuyên thấu thân;
• mối hàn dọc;
• mối hàn giao cắt (thân ngang với dọc);
• các lớp hàn đáy và hàn thân (puddle welds);
• các mối hàn patch/base/bearing plate welds
• và các miếng chêm được hàn đối đầu (insert).

Chuẩn bị bề mặt và sử dụng kỹ thuật phù hợp là yếu tố cơ bản mang lại chất lượng trong kiểm tra.

Kiểm tra thẩm thấu lỏng – PT

PT sử dụng để phát hiện các bất liên tục mở trên bề mặt kim loại và vật liệu không xốp. Trong các bồn đặt trên mặt đất, PT được thực hiện không giới hạn cho các mối hàn bao gồm: mối hàn nối thân với đáy bên trong; mối hàn đáy (sump welds); và các mối hàn xuyên thấu thân. Quá trình chuẩn bị bề mặt và sử dụng kỹ thuật phù hợp là hai yếu tố cốt yếu. Chúng đặc biệt quan trọng quyết định hiệu quả trong kiểm tra.

Kiểm tra bọt hộp chân không – VBBT

Là một kỹ thuật của phương pháp kiểm tra rò rỉ Leak Testing (LT). VBBT được sử dụng để kiểm tra rò rỉ phổ biến nhất cho các bồn đặt trên mặt đất. VBBT dùng để phát hiện các rò rỉ nhỏ hoặc các lỗ thủng bé trong các mối hàn. Có một vài giải pháp kiểm tra bọt sẵn có được chấp nhận. Cần thận trọng tránh dùng các chất tảy rửa lỏng thông dụng. Bởi vì quá nhiều bọt tạo ra sẽ làm ảnh hưởng đến việc giải đoán kiểm tra.

VBBT được thực hiện không chỉ giới hạn cho các mối hàn bao gồm: các mối hàn chồng tôn đáy tấm với tấm (bottom plate-to-plate lap welds); mối hàn than với đáy bên trong; các lớp hàn đáy (puddle welds); và các mối hàn patch–to–base plate welds. Quá trình chuẩn bị bề mặt và sử dụng kỹ thuật phù hợp là hai yếu tố cốt yếu. Chúng đặc biệt quan trọng quyết định hiệu quả trong kiểm tra.

Kiểm tra rò rỉ bằng khối phổ kế – Mass Spectrometer Leak Testing, MSLT.

Đây cũng là một kỹ thuật của phương pháp kiểm tra rò rỉ. MSLT đã chứng tỏ rất hiệu quả trong việc phát hiện rò rỉ trong nhiều cấu kiện, bộ phận bao gồm đáy bồn, sumps, mái chắn, hệ thống ráo mái (roof pontoons, roof drainSystems) và các bộ trao đổi nhiệt.

Hầu hết các chất khí đánh dấu là helium, một loại khí trơ (không cháy nổ), không độc. Là một trong các nguyên tố nhỏ nhất trong bảng tuần hoàn. Helium có thẻ đi qua các lỗ nhỏ mà chất lỏng không qua được. Do đó, đây là một phương tiện rất hiệu quả để phát hiện rò rỉ. Quá trình chuẩn bị bề mặt và sử dụng kỹ thuật phù hợp là hai yếu tố cốt yếu. Chúng đặc biệt quan trọng quyết định hiệu quả trong kiểm tra.

Kiểm tra Chụp ảnh phóng xạ – RT

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ (RT) được thực hiện trên các mối hàn bồn để phát hiện khuyết tật. RT áp dụng đối với các mối hàn chế tạo mới và khi thực hiện sửa chữa hay hoán cải. Kỹ thuật RT sử dụng bức xạ gamma là nguồn đồng vị phóng xạ (hay nguyên tố phóng xạ). Việc lập kế hoạch, áp dụng đúng quy trình là tối quan trọng để đạt được hiệu quả kiểm tra. Và đáp ứng yêu cầu an toàn bức xạ khi sử dụng kỹ thuật này.

Một tình trạng đáng báo động tại Việt Nam là chụp phim theo sơ đồ vị trí chỉ định. Điều này làm cho thợ hàn chủ quan, có xu hướng đối phó với các yêu cầu chất lượng. Chỉ chú trọng hàn tốt các vị trí chỉ định theo sơ đồ (tỷ lệ rất nhỏ). Ít quan tâm duy trì chất lượng cho những phần còn lại (chiếm tỷ lệ lớn) dẫn đến chất lượng mối hàn tổng thể là kém.

Liên hệ triển khai dịch vụ Kiểm tra không phá hủy mối hàn

Nhận xét: Các tiêu chuẩn, quy phạm thường chỉ định tỷ lệ hay phạm vi kiểm tra chụp ảnh phóng xạ ở mức yêu cầu tối thiểu. Nhằm đảm bảo an toàn cho vận hành, khai thác sử dụng hạng mục. Dựa trên yêu cầu này và các yếu tố về điều kiện thực tế, hiệu quả kinh tế, v.v… Chủ đầu tư, thiết kế, tư vấn và tổ chức đăng kiểm có thể quyết định phạm vi kiểm tra bằng hoặc cao hơn mức yêu cầu tối thiểu này. Hơn nữa, tham gia vào chương trình đảm bảo chất lượng còn có nhiều công tác khác. Đặc biệt là vai trò của việc giám sát chặt chẽ, nghiêm túc. Bao trùm lên tất cả là văn hóa chất lượng của tất cả các bên tham gia.

Nếu buông lỏng việc giám sát và dựa hoàn toàn vào các yêu cầu tối thiểu về tỷ lệ chụp phim theo sơ đồ vị trí cho trước. Dẫn đến “khuyến khích” thợ hàn hoặc nhà thầu thực hiện công việc mang tính đối phó. Đó là họ chỉ chú trọng hàn tốt các vị trí biết trước theo sơ đồ. Thiếu nghiêm túc thực hiện tại phần hàn còn lại (không yêu cầu kiểm tra theo tiêu chuẩn). Dẫn đến chất lượng hàn tổng thể của hạng mục là rất kém.

Kiểm tra siêu âm thay cho chụp ảnh phóng xạ.

Tiêu chuẩn API 650 Appendix U cụ thể hóa nguyên tắc sử dụng siêu âm kiểm tra mối hàn chế tạo bồn thay cho chụp ảnh phóng xạ. Việc này yêu cầu kiểm tra siêu âm phải sử dụng dữ liệu số hóa tự động trên máy tính. Việc kiểm tra dò quét thủ công trên kim loại cơ bản gần mối hàn để phát hiện phân lớp là được phép. Kiểm tra phải được tiến hành sử dụng một sơ đồ dò quét được phê duyệt trước. Và quy trình phải được đánh giá đủ khả năng. Bằng cách sử dụng khối chuẩn có các khuyết tật cho trước giống như khuyết tật có thể gặp trong quá trình kiểm tra.

Các tiêu chí chấp nhận khuyết tật được cho trong Appendix U, Paragraph U.6.6 và Table U-1. Kinh nghiệm với việc kiểm tra siêu âm thay cho chụp ảnh phóng xạ cho thấy có thể phát hiện tốt các khuyết tật dạng mặt. Hơn nữa giảm thời gian kiểm tra so với chụp ảnh phóng xạ giúp giảm chi phí đáng kể.

Xem thêm các bài viết về Kiểm tra không phá hủy: Tại đây

CÔNG TY CP DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ & ĐÀO TẠO PHÚC MINH ANH (PMA)

Hotline: 0889718988; 0973145129

Email: phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Kiểm tra không phá hủy bình bồn thép đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

RT là một trong số nhiều phương pháp Kiểm tra không phá hủy (NDT). RT có một vai trò trọng yếu (gần như không thể thay thế) trong kiểm soát chất lượng công nghiệp. Thật hiếm có phương pháp nào như RT, ngay từ những ngày khởi đầu với những khám phá vật lý vĩ đại, lại có thể áp dụng ngay vào cuộc sống trong những ứng dụng cụ thể, thiết thực và hiệu quả.

Gần 110 năm trôi qua, phương pháp chụp ảnh phóng xạ đã có những bước tiến lớn về kỹ thuật và ứng dụng thực tiễn. Trong quá trình chụp ảnh phóng xạ, giai đoạn sau cùng được “mong chờ nhất” là giải đoán ảnh. Với phương pháp RT, việc giải đoán ảnh chụp, dù được thực hiện trong những điều kiện thuận lợi hơn. Nhưng hàm chứa nhiều nội dung và yêu cầu kỹ thuật khá “khắc nghiệt”. Đòi hỏi người thực hiện không chỉ sự tập trung và cẩn trọng cao độ, mà còn là những hiểu biết, kinh nghiệm sâu sắc.

1. Chất lượng ảnh trong giải đoán ảnh chụp phóng xạ

Trước khi ảnh chụp phóng xạ được sử dụng để đánh giá chất lượng. Bản thân ảnh chụp này phải đạt những chỉ tiêu chất lượng nhất định. Bao gồm những nội dung chủ yếu như được liệt kê dưới đây.

Vết lỗi phim – Film Artefact/Artifact

Đây là những dấu vết, chỉ thị có nguồn gốc từ quá trình xử lý phim. Việc cầm – mang (handling) không phù hợp. Hoặc từ chính các khuyết tật nội tại trong lớp nhũ tương nhạy quang của phim. Hoặc do của màn (tăng quang). Những lỗi điển hình thuộc loại này là không giới hạn. Bao gồm: tình trạng mờ (fog); vết hóa chất; vết bẩn; vệt nước; vết xước; các chỉ thị do phóng điện tĩnh,…

Các quy phạm, tiêu chuẩn và quy trình áp dụng đều yêu cầu những lỗi loại này không được xuất hiện trên vùng quan tâm của ảnh. Do mức độ che lấp hoặc có thể gây nhầm lẫn cho việc giải đoán, đánh giá.

Thực tiễn áp dụng cũng yêu cầu, chỉ được thực hiện công việc giải đoán, đánh giá khi ảnh chụp đã ở trạng thái khô. Một số kỹ thuật viên có thói quen xấu là đọc và đánh giá ảnh ngay khi nó đang ở trạng thái ướt. Đây thực sự là một thói quen không phù hợp. Chứa rủi ro cao, có thể bỏ sót chỉ thị và đánh giá sai lệch bất liên tục.

Dấu hiệu nhận biết – Identification

Ảnh chụp cần thể hiện được một cách lâu bền các thông tin về công việc như: dự án; nhà chế tạo; đối tượng; vị trí và thời gian thực hiện… liên quan đến quá trình kiểm tra. Điều này thường được thực hiện bằng cách gắn các ký hiệu hay biểu tượng làm bằng các vật liệu có mật độ cao. Ví dụ chì, lên đối tượng kiểm tra trong suốt quá trình chiếu chụp.

Yêu cầu có tính phố biến là hình ảnh các ký hiệu này không được xuất hiện trong vùng cần quan tâm của ảnh chụp.

Mật độ – Density

Là đại lượng mô tả mức độ đen của ảnh chụp. Nó liên quan trực tiếp đến các “nội dung thông tin” mà bức ảnh đem lại. Mật độ cần có giá trị phù hợp để ảnh chụp hiển thị thông tin một cách tối ưu. Các giá trị mật độ quá thấp hoặc quá cao đều ảnh hưởng tiêu cực đến việc giải đoán. Hoặc hình ảnh bất liên tục quan tâm chưa được thể hiện rõ. Hoặc chúng bị che lấp một phần đến hoàn toàn. Mật độ được đo  bằng các công cụ như: máy đo độ đen (densitometer); phim bậc so sánh (wedge film)…

Các tiêu chuẩn phổ biến đều yêu cầu mật độ ảnh chụp phải có giá trị nằm trong một dải nhất định. Ví dụ: từ 2.0 đến 4.0.

Chỉ thị chất lượng hình ảnh – IQI

Mục tiêu xuyên suốt của kiểm tra không phá hủy trong công nghiệp, bao gồm chụp ảnh phóng xạ, là phát hiện và đánh giá sự tồn tại, mức độ nghiệm trọng của bất liên tục, khiếm khuyết trong đối tượng được kiểm tra. Do vậy, mối quan tâm và yêu cầu hàng đầu đối với bất kỳ một phương pháp hay kỹ thuật. Đó là khả năng phát hiện bất liên tục nếu có, được gọi với một thuật ngữ chuyên môn là độ nhạy, của phương pháp hay kỹ thuật đó.

Trong kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ, một cách tiếp cận mang xu hướng định lượng hóa khả năng này. Là sử dụng một công cụ đặc biệt, có tên là chỉ thị chất lượng hình ảnh, IQI. Công cụ này được đặt lên đối tương kiểm tra trong suốt thời gian chiếu chụp. Hình ảnh các chi tiết của nó trên ảnh chụp được dùng để đánh giá độ nhạy. Và chính xác hơn là một kỹ thuật chụp có phù hợp hay không.

Các tiêu chuẩn áp dụng thường quy định chi tiết hỉnh ảnh nào (ví dụ: dây; hoặc lỗ) phải được nhìn thấy trên ảnh chụp.

2. Cơ sở vật chất kỹ thuật giải đoán ảnh chụp phóng xạ

Một điều cần lưu ý là khả năng nhận biết (nhìn thấy) chỉ thị tối ưu trên ảnh chụp còn phụ thuộc vào hàng loạt các điều kiện liên quan đến cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho việc đọc ảnh, như: mức độ ánh sáng nền xung quanh; cường độ ánh sáng của đèn đọc phim tương ứng với độ đen; thiết bị đo độ đen; công cụ thước đo kích thước chỉ thị;…

Đèn đọc phim – film viewer/negatoscope

Đèn đọc phim cần cung cấp một mức độ sáng phù hợp tương ứng với mật độ ảnh chụp. Một số tiêu chuẩn (AS3998) đề xuất các mức tương ứng như sau:

Cường độ sáng của đèn có thể được đo bằng thiết bị đo cường độ sáng (Lightmeter). Một yêu cầu quan trọng là các thiết bị đèn đọc phải có chức năng điều chỉnh mức độ sáng tùy theo giá trị mật độ ảnh thực tế, đồng thời, cần có các công cụ điều chỉnh phạm vi vùng chiếu sáng tương ứng với kích thước ảnh đọc, tránh để ánh sáng phát ra từ đèn chiếu trực tiếp vào mắt người giải đoán.

Ánh sáng nền – Background lighting:

Ánh sáng nền thông thường cần mức độ thấp, ở dạng khuếch tán, tránh tạo ra các tia phản chiếu rọi vào mắt người đọc. Nói chung, cường độ ánh sáng nền xung quanh nên thấp hơn một chút so với cường độ ánh sáng của đèn sau khi truyền qua ảnh chụp. Cường độ ánh sáng nền quá cao sẽ làm giảm tạo ra nhiều ánh phản chiếu, giảm độ tương phản….gây khó khăn cho việc nhận biết và phát hiện chỉ thị trên ảnh chụp. Ngược lại, nếu cường độ quá thấp, gây độ tương phản (khác biệt) quá cao, dễ gây mệt mỏi cho mắt người giải đoán, cũng như gây khó khăn cho việc ghi chép thông tin hoặc làm các công việc khác trong quá trình gải đoán…

Máy đo độ đen và phim bậc so sánh

Đây là những công cụ dùng để xác định thông số chủ yếu của ảnh chụp đó là mật độ. Để đảm bảo kết quả đo là chính xác, tin cậy, máy và phim bậc cần được chuẩn, kiểm tra định kỳ theo một tần suất xác định. Quá trình đánh giá tuân theo các tiêu chí do quy phạm và tiêu chuẩn áp dụng quy định.

Công cụ hoặc thước đo kích thước chỉ thị

Phần lớn các quy phạm, tiêu chuẩn áp dụng đều đưa ra các tiêu chí đánh giá liên quan đến kích thước chỉ thị đo được trên ảnh chụp. Mặt khác, các chỉ thị có thể xuất hiện dưới các hình dạng phức tạp. Do vậy, việc có các công cụ hay thước đo kích thước chỉ thị một cách sát thực và thuận tiện là yêu cầu cần thiết để việc đánh giá có độ tin cậy cao. 

Các tiện ích khác

Nếu vị trí đọc và giải đoán ảnh được thực hiện trong một môi trường yên tĩnh, vệ sinh và thoáng mát cùng các điều kiện tiện nghi khác, độ tin cậy và chính xác của kết quả giải đoán, đánh giá là điều có thể trông đợi và “cảm nhận” được một cách rõ rệt.

3. Thị lực của người thực hiện giải đoán ảnh chụp phóng xạ

Rõ ràng, khả năng nhìn và nhận thấy các chi tiết, dấu hiệu hay chỉ thị xuất hiện trên ảnh chụp, là điều kiện cơ bản để đảm bảo khả năng phát hiện bất liên tục và  phụ thuộc trực tiếp vào thị lực của người thực hiện giải đoán. Các tiêu chuẩn và hệ thống liên quan đến việc chứng nhận trình độ của nhân lực NDT đều yêu cầu kiểm tra khả năng nhìn thấy, tại khoảng cách gần, ví dụ cách xa 300 mm, các chi tiết nhỏ và khả năng phân biệt sự khác biệt màu sắc hay mức độ xám tối.

Việc thực hiện có thể trong điều kiện cho phép người nhìn sử dụng kính điều chỉnh, ví dụ cận thị hay viễn thị, và thông thường, với tần suất là hàng năm.

Trước khi tiến hành công việc, giống như yêu cầu với các kỹ thuật huỳnh quang (MT và PT), kỹ thuật viên cần dành một khoảng thời gian nhất định để mắt quen với điều kiện ánh sáng thấp  tại vị trí đọc ảnh so với môi trường bên ngoài.Trong quá trình đọc và giải đoán ảnh, để giảm sự mỏi mệt và mất khả năng tập trung nhìn của mắt, có tài liệu đề xuất một phương thức thực hành, là thời gian đọc một ảnh chụp không nên kéo dài quá 5 phút.

4. Hiểu biết về kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ công nghiệp

Người thực hiện giải đoán có thể không nhất thiết phải có kỹ năng thực hiện thành thục mọi công việc liên quan đến chiếu chụp hay xử lý phim,… nhưng việc hiểu  được các thông số, yếu tố và điều kiện cơ bản của kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ công nghiệp là một yêu cầu có tính quyết định.

Với kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ sử dụng phim thông thường, các thông số, điều kiện cơ bản đó bao gồm:

• bản chất hình ảnh trên ảnh chụp
• độ không chính xác hình học, còn gọi là độ nhòe
• độ nhạy: các yếu tố ảnh hưởng đến độ nhạy và đánh giá độ nhạy qua IQI
• các kỹ thuật bố trí hình học: SW, DW, Panoramic
• các giai đoạn và yêu cầu của quá trình xử lý phim (thủ công và tự động)

5. Hiểu biết về đối tượng được kiểm tra

Có một sự tương đồng thú vị giữa yêu cầu của binh pháp trong quân sự và công việc giải đoán ảnh chụp là “biết người-biết ta”! Kết quả giải đoán và đánh giá sẽ có độ tin cậy càng cao nếu người giải đoán có được những hiểu biết cơ bản về đối tượng được kiểm tra. Nhưng có điều khác biệt, kết quả của một trận đánh quân sự thường là thứ có thể cảm nhận và đánh giá trực tiếp, rõ ràng được.

Trong khi đó, bản chất của quá trình kiểm tra không phá hủy (NDT) nói chung và phương pháp chụp ảnh phóng xạ nói riêng, là có tính GIÁN TIẾP. Trong nhiều tình huống, có những chỉ thị xuất hiện, người giải đoán không thể dựa chỉ hoàn toàn vào các hiểu biết kỹ thuật chụp ảnh phóng xạ mà còn cần đến các hiểu biết, dù là ở mức độ cơ bản, về đối tượng được kiểm tra, để có những thông tin quý hỗ trợ cho việc đánh giá bất liên tục một cách tin cậy, chính xác.

Những hiểu biết này, ví dụ trong giải đoán ảnh chụp mối hàn, bao gồm:

• Quá trình hàn và vật liệu sử dụng
• Thiết kế, cấu hình mối hàn
• Quá trình xử lý (nhiệt…)
• Các loại bất liên tục, nguyên nhân và điều kiện gây ra, hình ảnh chỉ thị (điển hình, có tính phương pháp luận) tương ứng.

6. Tiêu chuẩn đánh giá

Các quy phạm, tiêu chuẩn, quy trình áp dụng và tài liệu kỹ thuật liên quan (Specification) của công việc hay dự án công nghiệp thường chỉ định rõ các tiêu chí đánh giá chấp nhận hoặc không chấp nhận (Acceptance Criteria) khi áp dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy.  

Phần lớn các tiêu chí đánh giá đều dựa trên các thông tin do chỉ thị cung cấp: kích thước, vị trí, loại hình (tròn, đường…), số lượng, mật độ, vv…

Việc sẵn có các tiêu chuẩn này và hiểu rõ được các nội dung của nó là một yêu cầu cơ bản đối với người thực hiện giải đoán ảnh chụp phóng xạ, đảm bảo sự đúng mức và nhất quán cho kết quả đánh giá liên quan. Thực tiễn triển khai cho thấy, rất nên có sẵn các tiêu chuẩn đánh giá này dưới các hình thức, như bảng số liệu, hình vẽ sơ đồ vv… tại nơi thực hiện công việc giải đoán, đánh giá.

7. Kinh nghiệm giải đoán ảnh chụp phóng xạ

Kinh nghiệm tác nghiệp trong kiểm tra không phá hủy là một trong các yêu cầu chủ yếu, thường được định lượng hóa thành thời gian tối thiểu tính bằng giờ hoặc tháng trong các chương trình chứng nhận phổ biến về nhân lực kiểm tra không phá hủy.

Hơn nữa, một đặc trưng của phương pháp chụp ảnh phóng xạ, quá trình giải đoán và đánh giá mang đặc điểm định tính hơn là định lượng như các phương pháp khác, ví dụ như kiểm tra siêu âm.

Do vậy, yêu cầu về yếu tố kinh nghiệm của người thực hiện giải đoán lại càng đòi hỏi cao. Các công cụ hỗ trợ người giải đoán như các bộ sưu tập ảnh mẫu chỉ thị từ các khuyết tật điển hình hiện có sẵn dưới dạng thương phẩm.

Liên hệ triển khai Đào tạo và Dịch vụ Chụp ảnh phóng xạ và NDT:

CÔNG TY CP DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ VÀ ĐÀO TẠO PHÚC MINH ANH (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Giải Đoán Ảnh Chụp Phóng Xạ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

NDT là gì?

Kiểm tra không phá hủy (Non Destructive Testing – NDT) là phương pháp kiểm tra phát hiện khuyết tật bên trong hoặc trên bề mặt vật liệu (phổ biến áp dụng trong kiểm tra khuyết tật mối hàn) mà không làm hư hại đối tượng kiểm tra. Kiểm tra không phá hủy được ứng dụng rộng rãi trong các ngành cơ khí, vật liệu và xây dựng.

Các loại khuyết tật có thể phát hiện được?

Là phương pháp hiệu quả nhất để kiểm tra các khuyết tật của vật liệu, khuyết tật của mối hàn bao gồm:

• Phát hiện các vết nứt, rỗ khí, ngậm xỉ, tách lớp, không ngấu, không thấu trong các mối hàn;
• Kiểm tra ăn mòn kim loại, kiểm tra tách lớp của vật liệu, đo chiều dày;
• Đo độ cứng của vật liệu, kiểm tra độ ẩm của bê tông, xác định kích thước và định vị cốt thép trong bê tông.

Dựa vào khả năng phát hiện khuyết tật, các phương pháp NDT phổ biến có thể chia thành hai nhóm chính:

• Thứ nhất là, các phương pháp có khả năng phát hiện khuyết tật trên bề mặt và gần bề mặt, phổ biến bao gồm: kiểm tra trực quan hay kiểm tra bằng mắt (Visual testing – VT), kiểm tra thẩm thấu chất lỏng (Liquid penetrant testing – PT), kiểm tra hạt từ hay từ tính (Magnetic particle testing – MT) và phương pháp kiểm tra dòng điện xoáy (Eddy current testing – ET)…
• Thứ hai là, các phương pháp có khả năng phát hiện các khuyết tật bên trong và cả trên bề mặt đối tượng kiểm tra, phổ biến bao gồm: kiểm tra chụp ảnh phóng xạ (Radiographic testing – RT), kiểm tra siêu âm (Ultrasonic testing – UT)…

Kiểm tra trực quan (Visual testing – VT)

Đây là phương pháp kiểm tra trực quan phổ biến nhất trong việc đánh giá chất lượng mối hàn trước, trong và sau khi thi công, chế tạo.

Phương pháp Kiểm tra trực quan có các đặc điểm sau:

• Phụ thuộc lớn vào kinh nghiệm của người kiểm tra;
• Chỉ dùng để phát hiện các khuyết tật thô bề mặt và các biến đổi hình dạng của sản phẩm sau khi chế tạo, trong và sau quá trình sử dụng;
• Được áp dụng trước khi thực hiện các phương pháp NDT khác.

Kiểm tra thẩm thấu lỏng (Liquid penetrant testing – PT)

Là một trong các phương pháp kiểm tra không phá hủy phổ biến, truyền thống và trực tiếp nhằm phát hiện các khuyết tật trên bề mặt của vật liệu, mối hàn bằng cách sử dụng các chất lỏng có thành phần hóa học, màu sắc, độ nhớt phù hợp.

Phương pháp Kiểm tra thẩm thấu lỏng có các đặc điểm sau:

• Chất lỏng thẩm thấu vào vật liệu thông qua các khuyết tật bề mặt;
• Phát hiện chủ yếu các khuyết tật là các vết nứt bề mặt, rỗ khí bề mặt…
• Thường áp dụng cho các vật liệu phi từ tính.
• Không áp dụng cho những vật liệu có độ xốp cao.
• Chi phí thấp

Kiểm tra hạt từ (Magnetic particle testing – MT)

Đây là phương pháp kiểm tra không phá hủy dựa trên tính chất từ tính giữa hai cực của nam châm vĩnh cửu hoặc nam châm điện.

Đặc điểm của phương pháp Kiểm tra hạt từ là:

• Có độ nhạy và độ tin cậy cao đối với các khuyết tật bề mặt vật liệu và mối hàn.
• Nhược điểm của phương pháp này là không áp dụng đối với các vật liệu phi từ tính.

Kiểm tra siêu âm (Ultrasonic testing – UT)

Kiểm tra siêu âm là một phương pháp kiểm tra không phá hủy sử dụng chùm sóng âm truyền vào đối tượng kiểm tra. Đo cường độ của xung phản hồi thông qua đầu dò ta có thể xác định được hình dạng, kích thước và vị trí các khuyết tật bên trong vật liệu và mối hàn.

Phương pháp kiểm tra siêu âm có các đặc điểm sau:

• Có thể phát hiện khuyết tật nằm sâu bên trong vật kiểm tra;
• Thông thường có thể phát hiện khuyết tật như: ngậm xỉ, nứt đường hàn, không ngấu, không thấu, tách lớp, nứt…
• Siêu âm kiểm tra chiều dày vật liệu, kiểm tra ăn mòn kim loại;
• Áp dụng được cho tất cả các vật liệu dạng rắn;
• Kết quả kiểm tra phụ thuộc phần lớn vào thiết bị, kinh nghiệm và trình độ của kỹ thuật viên.

Kiểm tra chụp ảnh phóng xạ (Radiographic testing – RT)

Là phương pháp kiểm tra không phá hủy phổ biến sử dụng chùm tia phóng xạ (tia X, tia Gamma…) xuyên qua đối tượng kiểm tra. Hình ảnh khuyết tật được ghi nhận trên phim hoặc các tấm ghi nhận hình ảnh tương ứng. Khác với những phương pháp kiểm tra không phá hủy khác, chụp ảnh phóng xạ có thể áp dụng cho nhiều loại vật liệu khác nhau mà không yêu cầu khắt khe đối với việc chuẩn bề mặt đối tượng chụp.

Phương pháp kiểm tra chụp ảnh phóng xạ có các đặc điểm sau:

• Cho kết quả kiểm tra rõ ràng, có thể số hóa và số liệu kiểm tra có thể lưu lại được.
• Hạn chế của phương pháp là có thể gây nguy hiểm cho con người do phải sử dụng nguồn phóng xạ, khi tiến hành ở hiện trường có thể làm gián đoạn quá trình sản xuất.

Kiểm tra dòng điện xoáy (Eddy current testing – ET)

Dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây tạo ra từ trường biến thiên (sơ cấp). Khi đưa cuộn dây vào gần vật liệu cần kiểm tra, từ trường sơ cấp sinh ra dòng điện xoáy. Dòng điện xoáy cảm ứng tạo ra từ trường của riêng nó (thứ cấp), có phương ngược với từ trường sơ cấp. Sự tồn tại các bất liên tục ảnh hưởng đến độ lớn của dòng điện xoáy và từ trường thứ cấp.

Các ứng dụng của phương pháp dòng điện xoáy:

• Kiểm tra khuyết tật bề mặt đường ống
• Kiểm tra hệ thống trao đổi nhiệt dạng ống chùm
• Phương pháp cũng có thể đánh giá được độ dẫn điện
• Đo kiểm tra độ ăn mòn, chiều dày lớp phủ

Liên hệ kiểm tra không phá hủy chất lượng mối hàn:

CÔNG TY CP DỊCH VỤ CÔNG NGHỆ VÀ ĐÀO TẠO PHÚC MINH ANH (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Kiểm Tra Không Phá Hủy Và Một Số Phương Pháp NDT Phổ Biến đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).