Ứng dụng của bức xạ trong y tế

Các công nghệ sử dụng bức xạ, phóng xạ và hạt nhân đang đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực y tế đối với tất cả các giai đoạn chăm sóc người bệnh từ phát hiện bệnh sớm đến chẩn đoán, điều trị và chăm sóc giảm nhẹ. Các ứng dụng điển hình của bức xạ trong y tế, gồm có:

• Chẩn đoán hình ảnh bằng tia X: chẳng hạn như chiếu/ chụp X quang, chụp cắt lớp vi tính (chụp CT, chụp PET/CT…), sử dụng tia X để tầm soát, chuẩn đoán cũng như lên kế hoạch và hướng dẫn điều trị.
• Y học hạt nhân: Sử dụng các chất phóng xạ để chẩn đoán ung thư, cũng như các bệnh tim mạch và các bệnh khác. Đây là một phương pháp quan trọng trong điều trị, quản lý ung thư, góp phần vào chẩn đoán sớm và đánh giá tiên lượng, và ngày càng được sử dụng rộng rãi trong điều trị.
• Xạ trị: Sử dụng tia X năng lượng cao, bức xạ i-on hóa hoặc nguồn phóng xạ để điều trị ung thư. Ở Việt Nam hiện nay hàng triệu ca điều trị đã được thực hiện mỗi năm. Đây là phương pháp quan trọng để điều trị ung thư hiện nay và là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả, tiết kiệm và được sử dụng rộng rãi nhất dành cho bệnh nhân ung thư.

Khung pháp lý về kiểm soát an toàn bức xạ trong y tế tại Việt Nam năm 2026

Khung pháp lý cao nhất để kiểm soát an toàn bức xạ tại Việt Nam hiện nay là Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15. Dựa trên đó các quy định để kiểm soát an toàn bức xạ trong y tế đã được hình thành và quy định tại Nghị định số 332/2025/NĐ-CP. Theo đó, các tổ chức, cá nhân phải đáp ứng các nguyên tắc chung để kiểm soát an toàn bức xạ khi tiến hành công việc bức xạ.

Nguyên tắc chung

• Mọi công việc bức xạ phải được luận chứng để bảo đảm lợi ích mang lại lớn hơn những rủi ro có thể gây ra cho con người, tài sản, xã hội và môi trường.
• Áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính để hạn chế mức liều chiếu xạ cá nhân đối với nhân viên bức xạ và công chúng ở mức thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý.
• Bảo đảm liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ và công chúng không vượt quá giới hạn liều quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 332/2025/NĐ-CP.

Bên cạnh đó, tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm áp dụng đồng thời các biện pháp: Kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp; Kiểm soát chiếu xạ công chúng và Kiểm soát chiếu xạ y tế.

Kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp

Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm:

– Thiết lập khu vực kiểm soát tại nơi có mức liều hiệu dụng lớn hơn hoặc bằng 6 mSv/năm hoặc có khả năng gây nhiễm bẩn phóng xạ;

– Thiết lập khu vực giám sát tại nơi có mức liều hiệu dụng lớn hơn 1 mSv/năm và nhỏ hơn 6 mSv/năm;

– Áp dụng mức liều kiềm chế nhỏ hơn hoặc bằng 3/10 giá trị giới hạn liều đối với nhân viên bức xạ khi tính toán thiết kế che chắn bức xạ cho cơ sở bức xạ;

– Không sử dụng người chưa đủ 18 tuổi làm công việc trực tiếp với thiết bị bức xạ, thiết bị hạt nhân hoặc vật liệu phóng xạ; tạo điều kiện chuyển đổi công việc phù hợp cho nhân viên bức xạ là nữ khi mang thai (nếu có nguyện vọng).

– Tổ chức đào tạo an toàn bức xạ lần đầu khi tuyển dụng và định kỳ cập nhật kiến thức về an toàn bức xạ cho nhân viên bức xạ;

– Thực hiện theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ nghề nghiệp: trang bị liều kế cá nhân cho tất cả nhân viên làm việc trong khu vực kiểm soát và khu vực giám sát. Thực hiện đo liều chiếu xạ cá nhân theo quy định tại tổ chức được cấp Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử; đo liều kế cá nhân với tần suất ít nhất 01 lần trong 03 tháng;

– Tổ chức khám sức khỏe khi tuyển dụng, định kỳ hằng năm và khi nhân viên bức xạ chấm dứt công việc liên quan đến bức xạ;

– Trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân phù hợp với loại hình công việc bức xạ cho nhân viên bức xạ;

– Thực hiện kiểm xạ khu vực làm việc một cách có hệ thống và định kỳ, không ít hơn một lần trong một năm để đánh giá điều kiện làm việc và xem xét lại việc phân loại khu vực;

– Lập, cập nhật và lưu giữ đầy đủ hồ sơ an toàn bức xạ. Hồ sơ sức khỏe và hồ sơ liều bức xạ của nhân viên phải được lưu giữ trong 30 năm kể từ khi họ không còn làm công việc bức xạ.

Hình 1: Kiểm soát an toàn bức xạ đối với nhân viên bức xạ tại các cơ sở y tế

Kiểm soát chiếu xạ công chúng

Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm:

– Áp dụng mức liều kiềm chế nhỏ hơn hoặc bằng 3/10 giá trị giới hạn liều đối với công chúng khi tính toán thiết kế che chắn bức xạ cho khu vực mà công chúng có thể tiếp cận;

– Kiểm soát mức xả thải chất thải phóng xạ vào môi trường theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử để bảo đảm liều đối với công chúng không vượt quá giới hạn;

– Thực hiện kiểm xạ để bảo đảm việc đánh giá chiếu xạ công chúng một cách có hệ thống và định kỳ, không ít hơn một lần trong một năm.

Hình 2: Kiểm soát an toàn bức xạ đối với công chúng

Kiểm soát chiếu xạ y tế

Tổ chức, cá nhân vận hành thiết bị chiếu xạ, sử dụng thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ, thuốc phóng xạ, nguyên liệu làm thuốc là chất phóng xạ trong y tế phải:

– Áp dụng các nguyên tắc kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp và công chúng. Đối với người bệnh áp dụng mức liều tham chiếu và tối ưu hóa liều nhận được ở mức thấp nhất có thể mà vẫn bảo đảm hiệu quả trong chẩn đoán;

– Cung cấp đầy đủ thông tin, các biện pháp an toàn và bảo vệ chống bức xạ đi kèm hướng dẫn cho người hỗ trợ, chăm sóc và thăm người bệnh trước khi họ đi vào khu vực kiểm soát;

– Chỉ cho phép người bệnh đã điều trị hoặc chẩn đoán bằng thuốc phóng xạ được xuất viện khi hoạt độ chất phóng xạ trong cơ thể không vượt quá mức quy định.

Như vậy, các tổ chức, cá nhân khi tiến hành công việc bức xạ không những cần nắm được các nguyên tắc căn bản để bảo đảm an toàn bức xạ mà còn phải thực thi các biện pháp tương ứng để bảo đảm tuân thủ quy định pháp lý, đảm bảo an toàn bức xạ đối với chiếu xạ nghề nghiệp, chiếu xạ công chúng và một số biện pháp chuyên biệt trong lĩnh vực y tế.

Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp lý, trang bị, đọc liều kế , đào tạo và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ xin hãy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn (Phone or Viber): 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com

Bài viết Quy định về kiểm soát an toàn bức xạ trong y tế năm 2026 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Thiết kế tiên tiến

Liều kế cá nhân OSL (InLight) được cấu tạo từ các cấu phần như: cụm vỏ, các bộ lọc bằng kim loại và nhựa trong suốt, cùng với một bộ phận trượt dò oxit nhôm với bốn vị trí. Cả vỏ đầu dò và bộ phận trượt đều được mã vạch riêng biệt với số sê-ri để đảm bảo tính bảo mật và độ nhạy của kết quả đo. Liều kế cá nhân OSL (InLight) cung cấp khả năng phân tích lại, độ chính xác với phạm vi đo rộng và độ ổn định lâu dài. Liều kế cá nhân OSL (InLight) cơ bản bao gồm vỏ máy và bộ phận trượt để sử dụng với giá đỡ bằng nhựa trong suốt.

Khung giữ liều kế cải tiến được thiết kế để chứa CR-39 tùy chọn dùng để phát hiện neutron, thành phần tạo ảnh tùy chọn, nhãn dành do khách hàng và cụm vỏ cùng tấm trượt. Thành phần vỏ có cửa sổ mở với các bộ lọc bằng nhôm, đồng và nhựa. Thành phần tạo ảnh tạo ra các mẫu lọc độc đáo để cung cấp thông tin định tính về điều kiện trong quá trình phơi nhiễm. Nhãn của liều kế có thể được đặt dọc hoặc ngang và giúp khách hàng ghi, quản lý, giám sát liều bức xạ của nhân viên.

Liều kế đo liều lượng môi trường được thiết kế để đáp ứng Tiêu chuẩn ANSI N545 và Tiêu chuẩn ANSI/HPS N13.37. Vỏ liều kế có các bộ lọc bằng đồng và nhựa, được niêm phong cùng với bộ phận trượt trong một túi nhựa chống thấm nước. Nhãn liều kế có thể được đặt theo chiều dọc hoặc chiều ngang và cung cấp thông tin định danh nhân viên theo yêu cầu khách hàng.

Minh họa vỏ bọc liều kế cá nhân OSL (InLight)

Đặc tính kỹ thuật của liều kế cá nhân OSL (InLight)

• Độ nhạy tuyến tính từ 10 µSv (1 mrem) đến hơn 10 Sv (1.000 rem);
• Dải năng lượng từ 5 keV đến 20 MeV;
• Liều chiếu xạ tối thiểu cho tia gamma, tia X, tia beta: 50 µSv (5 mrem);
• Phát hiện neutron bằng cảm biến CR-39 tùy chọn được xử lý bằng công nghệ Track Etch® với báo cáo tối thiểu: Nhanh: 200 µSv (20 mrem); Nhiệt/Trung gian: 100 µSv (10 mrem).

Tính năng vượt trội của liều kế cá nhân OSL (InLight)

• Khả năng phân tích lại hoàn chỉnh: Phương pháp đọc kết quả không phá hủy cho phép xác định liều chiếu xạ; Tăng tính khả dụng lưu trữ dữ liệu trên liều kế; Theo dõi dữ liệu phơi nhiễm theo thời gian thực-thực hiện đánh giá liều tích lũy.
• Không cần chuẩn bị thiết bị đo liều: Không cần ủ nhiệt (nung); Không cần bảo trì độ nhạy của đầu dò; Mã vạch được khắc trên thiết bị dùng để xác định độ nhạy của liều kế.
• Có khả năng sử dụng trong thời gian dài.

Công nghệ OSL và hệ thống InLight

Hệ thống InLight đo mức độ phơi nhiễm bức xạ bằng các đầu dò oxit nhôm (Al2O3:C) được đọc dữ liệu bằng công nghệ phát quang kích thích quang học (OSL). Quá trình đọc dữ liệu sử dụng một mảng điốt phát quang (LED) để kích thích các đầu dò, và ánh sáng phát ra từ vật liệu OSL được phát hiện và đo bằng một ống nhân quang (PMT) sử dụng hệ thống đếm photon có độ nhạy cao. Lượng ánh sáng phát ra trong quá trình kích thích quang học tỷ lệ thuận với liều bức xạ và cường độ ánh sáng kích thích. Sau đó, một thuật toán tính toán liều lượng được áp dụng cho phép đo để xác định kết quả phơi nhiễm.

Các thành phần bên trong liều kế cá nhân OSL (InLight)

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp lý, trang bị, đọc liều kế , đào tạo và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ xin hãy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn (Phone or Viber): 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com

Bài viết Ưu điểm và đặc tính của liều kế cá nhân OSL (Inlight) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Liều kế cá nhân là gì?

Liều kế cá nhân OSL là liều kế cá nhân sử dụng công nghệ phát quang kích thích quang học (gọi tắt là quang phát quang). Liều kế cá nhân OSL để giám sát an toàn cho nhân viên bức xạ khi tiến hành công việc bức xạ.

Công nghệ quang phát quang trong liều kế cá nhân OSL

Phương pháp đo liều bức xạ bằng huỳnh quang kích thích quang học (OSL) là một phương pháp đã được chứng minh hiệu quả trong việc đo chính xác liều bức xạ cá nhân.

Liều kế cá nhân OSL của Phúc Minh Anh giúp giám sát liều tương đương cá nhân Hp(10) đến Hp(0.07). Sử dụng công nghệ hiện đại giúp bao phủ toàn bộ dải năng lượng từ 16 keV đến hơn 10 MeV. Dải năng lượng này đặc biệt nổi bật về độ phụ thuộc năng lượng trong đo liều cá nhân.

Hai chip oxit berili (BeO) được đúc trong một tấm nhựa có mã vạch, sau đó được gắn vào thẻ. Thẻ được hàn siêu âm để đảm bảo độ kín sáng của liều bức xạ. Với đặc tính tương đương với mô sinh học, BeO rất phù hợp để đo liều bức xạ.

Gốm BeO không gây hại cho sức khỏe cũng như không có nguy cơ hít phải các hạt Beri. BeO có khả năng chống chịu đặc biệt tốt với các tác động từ môi trường.

Như vậy, liều kế cá nhân OSL mang lại những rất nhiều lợi ích. Cụ thể: sự nhỏ gọn, giá cạnh tranh, độ chính xác cũng như độ bền cao khi sử dụng.

Liều kế cá nhân OSL mang lại chất lượng cao nhất

Nhờ phạm vi ứng dụng rộng rãi, thiết bị liều kế cá nhân OSL của Phúc Minh Anh hoàn hảo cho hầu hết các công việc cần kiểm soát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ. Đặc biệt, thiết bị liều kế cá nhân OSL của Phúc Minh Anh rất chính xác và bền bỉ.

Hình 1: Năng lượng và sự phụ thuộc góc của liều kế cá nhân OSL

Hình 2: Tính tuyến tính

Hình 3: Fading

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp lý, trang bị, đọc liều kế , đào tạo và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ xin hãy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn (Phone or Viber): 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com

Bài viết Công nghệ quang phát quang trong liều kế cá nhân OSL đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Liều kế cá nhân là gì?

Liều kế cá nhân là gì? đây là câu hỏi thương xuyên gặp phải đối với nhiều người mới làm hay mới tiếp cận lĩnh vực an toàn bức xạ. Liều kế cá nhân (hay liều xạ kế cá nhân) là loại thiết bị dùng để giám sát liều bức xạ cho các nhân viên làm việc trong môi trường có sử dụng nguồn phóng xạ, chất phóng xạ, các thiết bị bức xạ, sử dụng làm liều kế phông môi trường…

Quy định mới năm 2026 về sử dụng liều kế cá nhân

Ngày 01/01/2026, Luật Năng lượng nguyên tử số 94/2025/QH15, Nghị định 332/2025/NĐ-CP đồng thời có hiệu lực. Các quy định bắt buộc phải trang bị, sử dụng liều kế cá nhân đối với mỗi nhân viên bức xạ trong năm 2026, gồm có:

– Thứ nhất, việc trang bị liều kế cá nhân cho mỗi nhân viên bức xạ phải đáp ứng nguyên tắc chung về việc kiểm soát chiếu xạ theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 332/2025/NĐ-CP, cụ thể:

“a) Mọi công việc bức xạ phải được luận chứng để bảo đảm lợi ích mang lại lớn hơn những rủi ro có thể gây ra cho con người, tài sản, xã hội và môi trường.

b) Áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính để hạn chế mức liều chiếu xạ cá nhân đối với nhân viên bức xạ và công chúng ở mức thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý.

c) Bảo đảm liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ và công chúng không vượt quá giới hạn liều quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.“

– Thứ hai, tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ phải có trách nhiệm kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp cho nhân viên bức xạ theo điểm e khoản 2 Điều 5 Nghị định 332/2025/NĐ-CP, cụ thể:

“Thực hiện theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ nghề nghiệp: trang bị liều kế cá nhân cho tất cả nhân viên làm việc trong khu vực kiểm soát và khu vực giám sát. Thực hiện đo liều chiếu xạ cá nhân theo quy định tại tổ chức được cấp Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử; đo liều kế cá nhân với tần suất ít nhất 01 lần trong 03 tháng“

Các loại liều kế cá nhân phổ biến trên thị trường trong năm 2026

Tính năng

Liều cá nhân cần được thực hiện theo các đại lượng tùy thuộc và loại hình công việc:

• Hp (10) cho liều hiệu dụng toàn thân;
• Hp (3) cho liều tương đương đối với mắt;
• Hs (0,07) cho liều tương đương đối với da.

Liều kế dùng để đánh giá sự nguy hiểm và ảnh hưởng của bức xạ tới sức khỏe con người. Liều kế phải được trang bị theo hướng dẫn của quốc tế và các quy định của Việt Nam.

Cấu tạo

Tùy thuộc vào từng loại mà liều kế sẽ có cấu tạo khác nhau. Nhưng luôn gồm 2 phần chính là: lớp vỏ và các thành phần đầu dò phát hiện bức xạ bên trong. Các loại liều kế Công ty Phúc Minh Anh cung cấp luôn có CO-CQ, Chứng chỉ đầy đủ.

Tính năng vượt trội của liều kế OSL mà Công ty Phúc Minh Anh (PMA) cung cấp

• Hoàn thiện khả năng đọc lại (Cho phép đọc không phá hủy để xác nhận liều; Có khả năng lưu giữ liều; Theo dõi lượng chiếu xạ theo thời gian — thực hiện đánh giá liều lượng tăng dần);
• Loại bỏ việc chuẩn bị liều kế (Không nung; Không yêu cầu hệ số hiệu chỉnh; Khắc mã vạch 2D xác định độ nhạy của liều kế);
• Không bị mờ (fading) (Cho thời gian, tần suất đọc trong thời gian dài);

Thông số kỹ thuật:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Tại sao phải sử dụng liều kế cá nhân?

Nhân viên bức xạ hay các cá nhân làm việc trong môi trường có phòng xạ, người làm việc trong khu vực kiểm soát và trong khu vực giám sát phải được trang bị liều kế cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08 tháng 11 năm 2012 quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.

Bên cạnh đó, việc trang bị liều kế cá nhân còn được quy định tại các văn bản khác có liên quan. Cụ thể như:

• Nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử;
• Thông tư số 13/2018/TT-BKHCN ngày 05 tháng 9 năm 2018 sử đổi bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế.

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp lý, trang bị, đọc liều kế , đào tạo và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ xin hãy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn (Phone or Viber): 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com

Bài viết Liều Kế Cá Nhân Là gì? Quy định mới về sử dụng liều kế cá nhân năm 2026 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Liều Kế Cá Nhân Là gì?

Liều kế cá nbân là gì? đây là câu hỏi thương xuyên gặp phải đối với nhiều người mới làm hay mới tiếp cận lĩnh vực an toàn bức xạ. Liều kế cá nhân (hay liều xạ kế) là loại thiết bị dùng để giám sát liều bức xạ cho các nhân viên làm việc trong môi trường có sử dụng nguồn phóng xạ, chất phóng xạ, các thiết bị bức xạ, các nhân viên đứng gần hoặc sử dụng làm liều kế phông môi trường …

Pháp luật có quy định đeo liều kế không?

Các quy định bắt buộc phải trang bị Liều kế. Và đọc định kỳ 3 tháng 1 lần cho mỗi nhân viên bức xạ bao gồm:

– Khoản 4 Điều 5 Nghị định số 07/2010/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Năng lượng nguyên tử, cụ thể:

“Tổ chức đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ ít nhất một lần trong 3 tháng.“

– Điểm đ Khoản 2 Điều 5 và Điều 39 Nghị định 142/2020/NĐ-CP quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử;

– Khoản 1 và Điểm c Khoản 3 Điều 15 của Thông tư 19/2012/TT-BKHCN quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng:

“Tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ phải trang bị liều kế cá nhân cho tất cả nhân viên làm việc trong khu vực kiểm soát, khu vực giám sát.

Tần suất đo không được quá 3 tháng một lần.”

Tính năng

Liều cá nhân cần được thực hiện theo các đại lượng tùy thuộc và loại hình công việc:

• Hp (10) cho liều hiệu dụng toàn thân;
• Hp (3) cho liều tương đương đối với mắt;
• Hs (0,07) cho liều tương đương đối với da.

Liều kế dùng để đánh giá sự nguy hiểm và ảnh hưởng của bức xạ tới sức khỏe con người. Liều kế phải được trang bị theo hướng dẫn của quốc tế và các quy định của Việt Nam.

Cấu tạo

Tùy thuộc vào từng loại mà liều kế sẽ có cấu tạo khác nhau. Nhưng luôn gồm 2 phần chính là: lớp vỏ và các thành phần đầu dò phát hiện bức xạ bên trong. Các loại liều kế Công ty Phúc Minh Anh cung cấp luôn có CO-CQ, Chứng chỉ đầy đủ.

Tính năng vượt trội của liều kế OSL mà Công ty Phúc Minh Anh (PMA) cung cấp

• Hoàn thiện khả năng đọc lại (Cho phép đọc không phá hủy để xác nhận liều; Có khả năng lưu giữ liều; Theo dõi lượng chiếu xạ theo thời gian — thực hiện đánh giá liều lượng tăng dần);
• Loại bỏ việc chuẩn bị liều kế (Không nung; Không yêu cầu hệ số hiệu chỉnh; Khắc mã vạch 2D xác định độ nhạy của liều kế);
• Không bị mờ (fading) (Cho thời gian, tần suất đọc trong thời gian dài);

Thông số kỹ thuật:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Tại sao phải sử dụng liều kế cá nhân?

Nhân viên bức xạ hay các cá nhân làm việc trong môi trường có phòng xạ, người làm việc trong khu vực kiểm soát và trong khu vực giám sát phải được trang bị liều kế cá nhân theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08 tháng 11 năm 2012 quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.

Bên cạnh đó, việc trang bị liều kế cá nhân còn được quy định tại các văn bản khác có liên quan. Cụ thể như:

• Nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử;
• Thông tư số 13/2018/TT-BKHCN ngày 05 tháng 9 năm 2018 sử đổi bổ sung một số điều của Thông tư liên tịch số 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế.

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu trang bị, đọc liều kế , đào tạo và triển khai dịch vụ an toàn bức xạ xin hãy liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Liều Kế Cá Nhân Là gì? Tại sao phải sử dụng liều kế cá nhân? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Trong y tế, tại các bệnh viện, phòng khám những địa điểm có trang bị, sử dụng các thiết bị bức xạ bao gồm: thiết bị X – Quang chẩn đoán trong y tế, thiết bị chụp chẩn đoán sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị xạ trị… phải được kiểm soát, giám sát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ (mỗi nhân viên phải được cung cấp và đọc liều kế cá nhân với tần suất theo quy định).

Nhân viên bức xạ trong y tế là những đối tượng nào?

Nhân viên bức xạ trong y tế là các bác sỹ, điều dưỡng viên, y tá, hộ lý, dược sỹ, dược tá, kỹ sư, kỹ thuật viên, hộ sinh tại các cơ sở y tế làm việc trực tiếp với các thiết bị bức xạ hoặc các nguồn phóng xạ kín, nguồn phóng xạ hở hoặc chăm sóc người bệnh được điều trị bằng các đồng vị phóng xạ hoặc phải làm việc trong khu vực có chiếu xạ tiềm tàng với mức liều lớn hơn 1 mSv/năm hoặc trong khu vực có nguy cơ bị nhiễm bẩn phóng xạ. Mỗi nhân

Thiết bị bức xạ trong y tế

1. Thiết bị X – Quang chẩn đoán trong y tế là các thiết bị phát tia X được sử dụng để chiếu, chụp chẩn đoán bệnh, bao gồm: thiết bị X – quang chụp răng (thiết bị chụp răng toàn cảnh, thiết bị chụp sọ, thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng), thiết bị X – quang chụp vú, thiết bị X – quang di động, thiết bị X – quang đo mật độ xương, thiết bị chiếu, chụp X – quang tổng hợp, thiết bị X – quang tăng sáng truyền hình, thiết bị chụp cắt lớp vi tính CT scanner, thiết bị X – quang chụp can thiệp và chụp mạch.

Hình 1: Thiết bị X-Quang được sử dụng để chiếu, chụp, chẩn đoán trong y tế

2. Thiết bị xạ trị bao gồm: các thiết bị phát bức xạ ion hóa được sử dụng trong y tế để điều trị bệnh ung thư, bao gồm thiết bị X – quang xạ trị, máy gia tốc tuyến tính, thiết bị xạ trị từ xa dùng nguồn phóng xạ, thiết bị xạ trị áp sát suất liều cao HDR, thiết bị dao gamma.

Hình 2: Thiết bị xạ trị trong y tế

3. Thiết bị sử dụng trong y học hạt nhân là thiết bị hoặc hệ thiết bị được sử dụng trong chuyên ngành y học hạt nhân để chụp ảnh từ bên trong cơ thể nhờ bức xạ phát ra từ thuốc phóng xạ mà người bệnh được tiêm, truyền, uống hoặc để ghi đo hoạt độ phóng xạ, bao gồm: thiết bị Rectilinear Scanner, Gamma Camera, SPECT, SPECT/CT, PET, PET/CT, PET/MRI, máy đo chuẩn liều thuốc phóng xạ, máy xạ ký, máy đo độ tập trung phóng xạ…

Quy định pháp luật về theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ trong y tế

Việc kiểm soát, giám sát liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ được thực hiện thông qua sử dụng liều kế cá nhân. Liều kế cá nhân là thiết bị ghi nhận liều chiếu xạ đến nhân viên bức xạ. Hiện nay, việc theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ trong y tế là yêu cầu bắt buộc đối với toàn bộ cơ sở y tế và được quy định cụ thể tại Điều 16 Thông tư liên tịch 13/2014/TTLT-BKHCN-BYT ngày 09/6/2014 quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế, cụ thể:

“1. Cơ sở y tế phải thực hiện việc theo dõi và đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho các nhân viên bức xạ y tế, cụ thể như sau:

a) Trang bị liều kế cá nhân cho các nhân viên bức xạ y tế và thực hiện đo đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế ít nhất 03 tháng một lần tại cơ sở được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp đăng ký hoạt động dịch vụ đo liều chiếu xạ cá nhân;

b) Đánh giá liều chiếu xạ cá nhân tổng cộng cho các nhân viên bức xạ y tế làm việc tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở (thuốc phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, chất thải phóng xạ), bằng tổng của liều chiếu ngoài (theo kết quả đánh giá bằng liều kế cá nhân) và liều chiếu trong (bằng cách đo đánh giá trực tiếp hoặc đánh giá dựa trên kết quả theo dõi phông bức xạ nơi làm việc, nồng độ phóng xạ trong không khí nơi làm việc, mức nhiễm bẩn phóng xạ nơi làm việc và thời gian làm việc, quy trình làm việc);

c) Cơ sở sử dụng thiết bị chụp X – quang can thiệp, phải trang bị cho mỗi người làm việc trực tiếp trong phòng đặt thiết bị (nhân viên vận hành thiết bị, bác sỹ, kỹ thuật viên, điều dưỡng viên, hộ lý) 02 liều kế cá nhân, một liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì ở tầm bụng và một liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì ở tầm cổ để đánh giá chính xác liều chiếu xạ cá nhân cho các đối tượng này theo công thức:

Liều hiệu dụng = 0,5 H_W + 0,025 H_N

Trong đó, H_W là kết quả đọc liều kế đeo bên trong tạp dề cao su chì

H_N là kết quả đọc liều kế đeo bên ngoài tạp dề cao su chì

d) Nếu kết quả đo liều hiệu dụng do chiếu ngoài đối với nhân viên vận hành thiết bị X – quang chẩn đoán trong y tế và thiết bị xạ trị hoặc kết quả đánh giá liều hiệu dụng tổng cộng (bao gồm cả chiếu ngoài và chiếu trong) đối với nhân viên bức xạ y tế làm việc có tiếp xúc với nguồn phóng xạ hở (thuốc phóng xạ, vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ, chất thải phóng xạ) lớn hơn mức điều tra đã được xác lập, phải tiến hành xem xét lại quy trình làm việc, các biện pháp bảo vệ bức xạ và có biện pháp khắc phục;

đ) Hướng dẫn và kiểm tra để bảo đảm nhân viên bức xạ y tế đeo liều kế cá nhân, bảo quản liều kế cá nhân khi không sử dụng theo đúng hướng dẫn của đơn vị cung cấp dịch vụ đo liều chiếu xạ cá nhân;

e) Trường hợp nhân viên bức xạ y tế làm mất liều kế cá nhân hoặc liều kế cá nhân bị hỏng phải trang bị ngay liều kế cá nhân mới và tiến hành đánh giá mức liều chiếu xạ của nhân viên đó trong khoảng thời gian làm việc không đeo liều kế dựa trên thời gian làm việc thực tế hoặc dựa theo mức liều thường phải chịu trong khoảng thời gian đó của các lần đo trước;

g) Thông báo kết quả đo liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế;

h) Lập, lưu giữ và quản l‎ý hồ sơ liều chiếu xạ cá nhân cho nhân viên bức xạ y tế theo quy định tại Điều 17 Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.

2. Trường hợp nhân viên bức xạ y tế đồng thời làm việc cho nhiều cơ sở y tế khác nhau, mỗi cơ sở y tế phải thực hiện việc theo dõi, đánh giá liều chiếu xạ cá nhân cho người đó theo quy định tại Khoản 1 Điều này một cách riêng biệt liên quan đến thực hiện công việc bức xạ tại cơ sở đó;

Nhân viên bức xạ y tế phải bảo đảm tổng cộng liều chiếu xạ nghề nghiệp từ các công việc bức xạ tại tất cả cơ sở mà họ làm việc không vượt quá giới hạn liều nghề nghiệp đối với nhân viên bức xạ quy định tại Phụ lục I Thông tư số 19/2012/TT-BKHCN ngày 08/11/2012 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng.”

Dịch vụ cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ trong năm 2025

Công ty Phúc Minh Anh (PMA) là đơn vị chuyên nghiệp cung cấp, bán liều kế cá nhân và đọc liều kế cá nhân định kỳ theo quy định. Trong năm 2025, chúng tôi đẩy mạnh và phát triển dịch vụ liên quan đến liều kế cá nhân thông qua các chính sách mới với mục tiêu “năng suất, hiệu quả và chất lượng” nhắm đến kim chỉ nam tối thượng là phục vụ khách hàng.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ bán liều kế cá nhân, cho mượn và thực hiện chuyển đổi liều kế gối đầu trong mỗi lần đọc định kỳ tối thiểu 01 lần trong 03 tháng theo quy định của pháp luật.

Các loại liều kế mà chúng tôi cung cấp bao gồm:

Liều kế cá nhân OSL (Liều kế loại quang phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Liều kế InLight đo bức xạ tia X, gamma và beta với công nghệ quang phát quang (OSL). Công nghệ quang phát quang (OSL) là công nghệ tiên tiến nhất trong việc đo liều bức xạ thụ động. Liều kế Inlight và Đầu đọc chuyên dụng được sản xuất bởi hãng Landauer (Mỹ). Ứng dụng để đo liều cho cá nhân, môi trường, khu vực làm việc và trường hợp khẩn cấp hoặc bất kỳ khu vực có bức xạ nào.

Liều kế OSL đo được các giá trị:

– Hp(10): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 10mm dưới da

– Hp(3): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 3mm dưới da

– Hp(0.07): tương đương liều cá nhân ở độ sâu 0.07mm dưới da

Ưu điểm:

– Liều kế Inlight với thành phần chính là tinh thể Nhôm Ô- xít (Al­2O3:C). Tinh thể này ít bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài như: nước, nhiệt độ, áp suất hoặc hoá chất.

 – Al­2O3:C có thể tái sử dụng nên liều kế không giới hạn về số lần đọc. Độ nhạy của Al­2O3:C không thay đổi sau các lần đọc do đó độ ổn định của liều kế cao.

Đọc thêm:

• Ưu điểm của Liều kế cá nhân OSL
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Liều kế cá nhân OSL là gì?
• Bán liều kế cấ nhân OSL và TLD
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng

Quý khách có nhu cầu trang bị và đọc liều kế cá nhân xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com.

Bài viết Cung cấp và đọc liều kế cá nhân trong y tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

Tại sao phải sử dụng liều kế cá nhân

Trong lĩnh vực an toàn bức xạ, liều kế cá nhân là thiết bị dùng để ghi đo liều hấp thụ từ các nguồn bức xạ ion hóa bên ngoài. Kết quả đọc liều kế cá nhân là căn cứ để đánh giá và kiểm soát chiếu xạ nghề nghiệp.

Theo quy định của Luật Năng lượng nguyên tử (NLNT) năm 2008, người đứng đầu cơ quan tổ chức được cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ có trách nhiệm: theo dõi liều chiếu xạ đối với nhân viên bức xạ.

Bên cạnh đó, Điều 27 Luật NLNT năm 2008 cũng quy định, nhân viên bức xạ và người phụ trách an toàn có trách nhiệm sử dụng phương tiện theo dõi liều chiếu xạ (liều kế cá nhân) khi tiến hành công việc bức xạ.

Dịch vụ cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ trong năm 2023

Công ty Phúc Minh Anh (PMA) là đơn vị chuyên nghiệp cung cấp, bán liều kế cá nhân và đọc liều kế cá nhân định kỳ theo quy định. Trong năm 2023, chúng tôi đẩy mạnh và phát triển dịch vụ liên quan đến liều kế cá nhân thông qua các chính sách mới với mục tiêu “năng suất, hiệu quả và chất lượng” nhắm đến kim chỉ nam tối thượng là phục vụ khách hàng.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ bán liều kế cá nhân, cho mượn và thực hiện chuyển đổi liều kế gối đầu trong mỗi lần đọc định kỳ tối thiểu 01 lần trong 03 tháng theo quy định của pháp luật.

Các loại liều kế mà chúng tôi cung cấp bao gồm:

Liều kế cá nhân OSL (Liều kế loại quang phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế quang phát quang (OSL)
• Dải đo: tuyến tính trong dải 10 µSv-10 Sv;
• Dải năng lượng: 5 keV – 20 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Liều kế cá nhân TLD (Liều kế loại nhiệt phát quang)

Thông số chi tiết:

• Chủng loại: Liều kế nhiệt phát quang (TLD) CaSO4:Dy
• Kích thước: 46 mm x 42,5 mm x 9,5 mm
• Dải đo: tuyến tính trong dải 40 µSv-2 Sv;
• Dải năng lượng: 15 keV – 2 MeV;
• Độ tin cậy: Đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của IAEA

Đọc thêm:

• Liều kế cá nhân là gì?
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu trang bị và đọc liều kế cá nhân xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0973145129 – 0889718988

Email:  phucminhanh68@gmail.com;

Bài viết Dịch vụ cung cấp và đọc liều kế cá nhân định kỳ năm 2023 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

THÔNG TƯ

Hướng dẫn thi hành một số điều của nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 của chính phủ quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử

Căn cứ Nghị định số 95/2017/NĐ-CP ngày 16 tháng 8 năm 2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Khoa học và Công nghệ;

Căn cứ Nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử;

Theo đề nghị của Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Cục trưởng Cục Năng lượng nguyên tử và Vụ trưởng Vụ Pháp chế;

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử.

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

1. Thông tư này hướng dẫn thi hành một số quy định của Nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09 tháng 12 năm 2020 của Chính phủ quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử (sau đây viết tắt là Nghị định số 142/2020/NĐ-CP) về:

a) Thẩm quyền cấp Giấy phép tiến hành công việc bức xạ (sau đây viết tắt là Giấy phép), Giấy đăng ký hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử (sau đây viết tắt là Giấy đăng ký), Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử (sau đây viết tắt là Chứng chỉ hành nghề);

b) Lập và thẩm định hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề;

c) Sửa đổi, bổ sung Giấy phép.

2. Thông tư này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử quy định tại Nghị định số 142/2020/NĐ-CP.

Điều 2. Thẩm quyền cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề

1. Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Giấy phép đối với các công việc sau:

a) Vận hành thiết bị chiếu xạ để khử trùng, tạo đột biến và xử lý vật liệu (sử dụng trong công nghiệp);

b) Sản xuất, chế biến chất phóng xạ;

c) Vận chuyển quá cảnh vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân;

d) Đóng gói, vận chuyển vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân;

đ) Nhập khẩu vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân;

e) Xuất khẩu vật liệu hạt nhân nguồn, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân.

2. Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề, trừ các trường hợp quy định tại các khoản 1, khoản 3 và khoản 4 Điều này.

3. Cục Năng lượng nguyên tử cấp Giấy đăng ký và Chứng chỉ hành nghề đối với các dịch vụ sau:

a) Tư vấn công nghệ trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, bao gồm: Tư vấn công nghệ bức xạ, tư vấn công nghệ hạt nhân cho tổ chức, cá nhân tiến hành các hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử;

b) Đánh giá công nghệ bức xạ, công nghệ hạt nhân; giám định công nghệ bức xạ, công nghệ hạt nhân;

c) Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ đối với cá nhân thực hiện các dịch vụ quy định tại điểm a và điểm b khoản này.

Triển khai dịch vụ kiểm định, kiểm xạ (đo đánh giá an toàn phòng) trong y tế

4. Cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây viết tắt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) cấp Giấy phép cho tổ chức, cá nhân sử dụng thiết bị X-quang chẩn đoán trong y tế và Chứng chỉ nhân viên bức xạ cho người phụ trách an toàn tại cơ sở X-quang chẩn đoán trong y tế hoạt động trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây viết tắt là tỉnh) theo quy định tại Thông tư số 01/2021/TT-BKHCN ngày 01 tháng 3 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện.

Thiết bị X-quang chẩn đoán trong y tế được lắp đặt, sử dụng tại tỉnh nào thì cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh của tỉnh đó cấp Giấy phép. Thiết bị X-quang di động được sử dụng tại các tỉnh khác nhau thì thẩm quyền cấp Giấy phép của cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký hoạt động.

5. Cơ quan cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, gia hạn, cấp lại theo quy định tại Nghị định số 142/2020/NĐ-CP.

Điều 3. Lập hồ sơ và thẩm định hồ sơ

1. Tổ chức, cá nhân lập hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ phân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề theo quy định tại Nghị định số 142/2020/NĐ-CP.

a) Đối với thành phần hồ sơ đã có thông tin và dữ liệu được số hóa trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin cung cấp dịch vụ công: Tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu bằng bản điện tử hợp lệ, bản sao điện tử từ sổ gốc, bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính hoặc dẫn nguồn từ Kho quản lý dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân;

b) Đối với thành phần hồ sơ yêu cầu cung cấp bản gốc, bản chính, khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến: Tổ chức, cá nhân đăng tải tài liệu theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này và gửi bản gốc, bản chính là văn bản giấy qua dịch vụ bưu chính đến cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề;

c) Đối với thành phần hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép sử dụng thiết bị X- quang chẩn đoán trong y tế được quy định tại khoản 7 Điều 20 Nghị định số 142/2020/NĐ-CP: Các thông số kỹ thuật của thiết bị X-quang chẩn đoán trong y tế được quy định tại Mẫu số 07 Phụ lục III Nghị định số 142/2020/NĐ-CP; Trường hợp thiết bị X-quang chẩn đoán trong y tế không có bàn điều khiển thì không cần xác định các thông số kỹ thuật tại mục IV Mẫu này.

Trang bị liều kế cá nhân giám sát suất liều cá nhân cho nhân viên bức xạ

Trong trường hợp không có tài liệu của nhà sản xuất về thông số kỹ thuật thì tổ chức, cá nhân nộp kết quả xác định các thông số kỹ thuật của thiết bị X- quang chẩn đoán trong y tế được thực hiện theo một trong hai cách sau:

– Đề nghị nhà sản xuất thiết bị cung cấp lại;

– Trích dẫn thông tin về thiết bị tại Giấy phép được cấp trước đó (nếu có).

2. Thẩm định hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép, Giấy đăng ký, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Chứng chỉ hành nghề bao gồm các công việc sau:

a) Rà soát, đánh giá nội dung thông tin của các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ bảo đảm tuân thủ các quy định tại Luật Năng lượng nguyên tử và Nghị định số 142/2020/NĐ-CP;

b) Kiểm tra tại cơ sở trong trường hợp cần thiết để:

– Xác minh tính chính xác của thông tin của các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ;

– Đánh giá năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của người phụ trách an toàn, nhân viên bức xạ; việc triển khai công tác bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ, chuẩn bị ứng phó sự cố bức xạ, chất lượng dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử.

Điều 4. Sửa đổi, bổ sung Giấy phép

1. Sửa đổi Giấy phép

Sửa đổi Giấy phép theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 31 Nghị định số 142/2020/NĐ-CP là việc hợp nhất nhiều Giấy phép còn hiệu lực do cùng cơ quan có thẩm quyền cấp, có cùng thời hạn theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị định số 142/2020/NĐ-CP thành một Giấy phép.

Cơ quan có thẩm quyền sửa đổi Giấy phép phải đánh giá việc triển khai công tác bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ đối với nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ được đề nghị sửa đổi Giấy phép.

2. Bổ sung Giấy phép

a) Tổ chức, cá nhân thực hiện bổ sung Giấy phép theo quy định tại Điều 32 Nghị định số 142/2020/NĐ-CP trong trường hợp bổ sung nguồn phóng xạ cho thiết bị bức xạ.

Cơ quan có thẩm quyền bổ sung Giấy phép phải đánh giá việc triển khai công tác bảo đảm an toàn bức xạ, an ninh nguồn phóng xạ đối với thiết bị bức xạ và nguồn phóng xạ được đề nghị bổ sung Giấy phép.

b) Tổ chức, cá nhân chỉ cần khai báo nguồn phóng xạ cho Cục An toàn bức xạ và hạt nhân trong trường hợp bổ sung nguồn phóng xạ cho thiết bị chiếu xạ, thiết bị chụp ảnh phóng xạ sử dụng trong công nghiệp.

Điều 5. Hiệu lực thi hành

1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 4 năm 2022.

2. Thông tư số 08/2010/TT-BKHCN ngày 22 tháng 7 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn về việc khai báo, cấp Giấy phép tiến hành công việc bức xạ và cấp Chứng chỉ nhân viên bức xạ và Thông tư số 06/2016/TT-BKHCN ngày 22 tháng 4 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về việc cấp Giấy đăng ký và cấp Chứng chỉ hành nghề đối với một số hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực.

Điều 6. Trách nhiệm thực hiện

1. Cơ quan, người có thẩm quyền cấp Giấy phép, Chứng chỉ nhân viên bức xạ, Giấy đăng ký, Chứng chỉ hành nghề; tổ chức, cá nhân tiến hành công việc bức xạ, hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thực hiện Thông tư này.

2. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân kịp thời phản ánh về Bộ Khoa học và Công nghệ để xem xét, sửa đổi, bổ sung./.

Đọc thêm:

• Luật Năng lượng nguyên tử
• Nghị định 142/2020/NĐ-CP
• Văn bản hợp nhất Thông tư liên tịch 14/2014/TTLT-BKHCN-BYT và Thông tư 13/2018/TT-BKHCN quy định về bảo đảm an toàn bức xạ trong y tế
• Thông tư 19/2012/TT-BKHCN quy định về kiểm soát và bảo đảm an toàn bức xạ trong chiếu xạ nghề nghiệp và chiếu xạ công chúng
• Thông tư 01/2019/TT-BKHCN quy định về bảo đảm an ninh nguồn phóng xạ

Liên hệ triển khai Dịch vụ an toàn bức xạ và Đào tạo an toàn bức xạ :

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Mọi chi tiết liên hệ: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com

Bài viết Thông tư 02/2022/TT-BKHCN ngày 25/02/2022 hướng dẫn thi hành một số điều của nghị định số 142/2020/NĐ-CP ngày 09/12/2020 của chính phủ quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

OSL là 3 chữ cái đầu viết tắt của từ tiếng Anh Optically Stimulated Luminescence. Hiện nay tùy thuộc công nghệ của từng hãng sản xuất mà các Liều kế sử dụng công nghệ OSL có các thông số khác nhau. Tuy nhiên, vật liệu dùng để chế tạo ra liều kế cá nhân OSL thường là : nhôm oxit pha tạp với cacbon (Al ₂ O ₃ : C).

Nguyên lý đo phát xạ quang học trong công nghệ chế tạo liều kế cá nhân OSL

Trong một số vật liệu, các điện tử và lỗ trống được sinh ra trong quá trình chiếu xạ có thể bị bẫy tại các khuyết tật tinh thể. Các bẫy này vẫn được giữ cho đến khi chúng bị kích thích, hoặc được kích thích. Và sinh ra phát xạ quang học. Cường độ của phát xạ quang học là một hàm của chiếu xạ và phương pháp/cường độ của kích thích.

Nếu các điện tích bị bẫy được kích thích bởi kích thích nhiệt (nhiệt phát quang). Thì hầu hết chúng được giải phóng và mọi dấu vết về chiếu xạ sẽ bị mất. Tuy nhiên, nếu các điện tích bị bẫy này được kích thích quang học. Thì chỉ một phần nhỏ của điện tích bị bẫy được giải phóng. Quá trình này được tối ưu hóa bởi tần số của ánh sáng kích thích. Các đặc tính của bộ nhân quang được sử dụng để phát hiện ánh sáng phát ra và vật liệu được sử dụng làm đầu dò OSL.

Trong quá trình đọc, chỉ một phần nhỏ các điện tích bị bẫy được giải phóng. Do đó, phần lớn điện tích bị bẫy này vẫn giữ lại sau khi kích thích. Và có thể được giải phóng trong những lần kích thích tiếp theo. Điều này cho phép liều kế OSL đọc nhiều lần mà tín hiệu không bị suy giảm đáng kể.

Vật liệu chế tạo làm đầu dò Al₂O₃:C

Al₂O₃:C (corundum hoặc sapphire) được sử dụng chủ yếu vì độ nhạy cao với bức xạ, gấp 40 – 60 lần so với LiF (TLD-100-vật liệu sử dụng trong liều kế nhiệt phát quang TLD). Chúng có đỉnh phát xạ chính ở 410 – 420 nm (xanh lam). Và có các đặc tính tuyệt vời cho phép đo liều bức xạ, bao gồm độ nhạy tuyến tính lên đến 50 Gy. Bột Al₂O₃:C thu được bằng cách nghiền tinh thể và rây bột đến kích thước mong muốn. Bột này được trộn với chất kết dính polyester và phủ lên một cuộn màng polystyrene. Lớp nhôm oxit dày khoảng 0,2 mm được kẹp giữa các lá polyester dày 0,03 mm (trên) và dày 0,1 mm (dưới).

Ứng dụng của liều kế cá nhân OSL

Liều kế cá nhân OSL được sử dụng để đo và giám sát phóng xạ nghề nghiệp, khu vực, môi trường có sử dụng nguồn phóng xạ, thiết bị bức xạ, trong bất kỳ loại cơ sở bức xạ nào từ y tế, công nghệp đến hạt nhân. Hiện nay, trên 2 triệu công nhân của Việt Nam và trên thế giới được theo dõi hàng ngày bằng liếu kế cá nhân OSL.

Ưu điểm của liều kế cá nhân OSL

+ Sự kết hợp của OSL và Al₂O₃:C có rất nhiều ưu điểm:

• Độ nhạy cao, cải thiện độ chính xác với liều thấp và cho phép đo liều với lớp mỏng;
• Liều kế có khả năng tái phân tích với lượng tín hiệu rất nhỏ bị mất sau mỗi lần đọc;

+ Loại bỏ việc gia nhiệt cho phép đa dạng hóa thiết kế, bao gồm:

• Sơn tĩnh điện trên nền phim rõ ràng;
• Thiết bị phân tích đơn giản hơn và tăng độ tin cậy;
• Kiểm soát tốt hơn lượng ánh sáng phát quang;

+ Oxit nhôm không bị ảnh hưởng bởi nhiệt hoặc độ ẩm.

Đọc thêm:

• Liều kế cá nhân là gì?
• Liều kế cá nhân quang phát quang – OSL
• Hướng dẫn sử dụng liều kế cá nhân
• Ý nghĩa của liều kế cá nhân? Phân loại và hướng dẫn sử dụng
• Liều kế cá nhân

Quý khách có nhu cầu trang bị và đọc liều kế cá nhân xin liên hệ:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Phụ trách tư vấn: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Bài viết Công nghệ chế tạo Liều kế cá nhân OSL đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).

QCVN 17:2018/BKHCN

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐỐI VỚI THIẾT BỊ X-QUANG RĂNG DÙNG TRONG Y TẾ

National technical regulation on dental radiographic equipment in medicine

Lời nói đầu

QCVN 17:2018/BKHCN do Cục An toàn bức xạ và hạt nhân xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành kèm theo Thông tư số 14/2018/TT-BKHCN ngày 15 tháng 11 năm 2018.

QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐỐI VỚI THIẾT BỊ X-QUANG RĂNG DÙNG TRONG Y TẾ

National technical regulation on dental radiographic equipment in medicine

1. QUY ĐỊNH CHUNG

1.1. Phạm vi điều chỉnh

Quy chuẩn kỹ thuật này quy định các yêu cầu về kỹ thuật, quản lý đối với hoạt động kiểm định và quy trình kiểm định thiết bị X-quang răng dùng trong y tế (sau đây gọi tắt là thiết bị X-quang).

1.2. Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng đối với:

1.2.1. Tổ chức, cá nhân sử dụng thiết bị X-quang (sau đây gọi tắt là cơ sở);

1.2.2. Tổ chức, cá nhân thực hiện kiểm định thiết bị X-quang;

1.2.3. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

1.3. Giải thích từ ngữ

Trong Quy chuẩn kỹ thuật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1.3.1. Thiết bị X-quang răng (dental radiographic equipment)

Là thiết bị phát tia X lắp đặt cố định hoặc di động, được sử dụng để chụp chẩn đoán trong y tế, bao gồm: thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng, thiết bị X- quang có một hoặc nhiều chế độ chụp (chế độ chụp sọ, chế độ chụp toàn cảnh và chế độ chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón (cone beam computed tomography – CBCT)).

1.3.2. Yêu cầu chấp nhận (compliance requirements)

Là các yêu cầu tối thiểu hoặc giới hạn phải đạt được đối với đặc trưng làm việc của thiết bị X- quang. Yêu cầu chấp nhận thường liên quan đến độ chính xác của các thông số đặt và điều kiện làm việc của thiết bị.

1.3.3. Kiểm định thiết bị X-quang (verification of dental radiographic equipment)

Là việc kiểm tra và chứng nhận các đặc trưng làm việc của thiết bị bảo đảm theo yêu cầu chấp nhận.

1.3.4. Điện áp đỉnh (peak kilovoltage – kVp)

Là giá trị điện áp cao nhất sau khi chỉnh lưu đặt vào giữa anode và cathode của bóng phát tia X, có đơn vị là kV.

1.3.5. Thời gian phát tia (exposure time)

Là thời gian thực tế mà thiết bị X-quang phát tia X, có đơn vị là s.

1.3.6. Dòng bóng phát (tube current)

Là cường độ dòng điện chạy từ anode đến cathode của bóng phát tia X trong thời gian phát tia, có đơn vị là mA.

1.3.7. Hằng số phát tia

Là tích số dòng bóng phát (mA) và thời gian phát tia X (s), có đơn vị là mAs.

1.3.8. Liều lối ra (output dose)

Là giá trị liều bức xạ gây bởi chùm bức xạ phát ra từ bóng phát tia X tại một điểm, có đơn vị là mR hoặc mGy.

1.3.9. Độ lặp lại liều lối ra (output dose reproducibility)

Là thông số đánh giá đặc trưng của thiết bị X-quang tạo ra cùng một giá trị liều lối ra tại cùng một thông số đặt, có đơn vị là %.

1.3.10. Độ tuyến tính liều lối ra (output dose linearity)

Là thông số đánh giá đặc trưng của thiết bị X-quang tại cùng một giá trị điện áp đặt khi điều chỉnh tăng hằng số phát tia sẽ tạo ra liều lối ra với cường độ tăng tương ứng, có đơn vị là %.

1.3.11. Kích thước trường xạ (radiation field dimension)

Là đường kính của trường xạ (trong trường hợp trường xạ là hình tròn) hoặc chiều dài đường chéo (trong trường hợp trường xạ là hình chữ nhật), có đơn vị là cm.

1.3.12. Chiều dày hấp thụ một nửa (half value layer – HVL)

Là chiều dày của tấm lọc hấp thụ mà giá trị liều bức xạ của chùm tia X sau khi đi qua nó còn bằng một nửa so với giá trị đo khi không có tấm lọc hấp thụ, có đơn vị là mmAl.

1.3.13. Bộ ghi nhận hình ảnh (image receptor)

Là bộ phận có chức năng ghi nhận tia X đến và chuyển đổi thành hình ảnh.

1.3.14. Kích thước bộ ghi nhận hình ảnh (dimention of image receptor)

Là đường kính của bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh (trong trường hợp bề mặt này là hình tròn) hoặc chiều dài đường chéo của bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh (trong trường hợp bề mặt này là hình chữ nhật), có đơn vị là cm.

1.3.15. Bộ chỉ thị vị trí (position indicating device)

Là bộ phận gắn tại đầu ra của thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng.

1.3.16. Độ tuyến tính hình học (geometric linearity)

Là thông số phản ánh sự chính xác hình dạng và kích thước của vật thể được thể hiện trong ảnh chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón so với hình dạng và kích thước của vật thể trong thực tế.

1.3.17. Thang tương phản (contrast scale)

Là thang đo sự thay đổi trong hệ số suy giảm tuyến tính theo số CT so với nước.

1.3.18. HU (Hounsfield unit)

Là đơn vị phản ánh mức độ suy giảm của chùm tia X được sử dụng trong các lát cắt CBCT. Mỗi phần tử diện tích ảnh được gán một giá trị trong thang tương phản, trong đó không khí có giá trị -1000 HU, nước có giá trị 0 HU, xương có giá trị +1000 HU.

1.3.19. Số CT (CT number)

Là giá trị dùng để chỉ sự suy giảm trung bình của chùm tia X biểu thị trên mỗi phần tử ảnh trong một ảnh CT, có đơn vị là HU.

1.3.20. Vùng quan tâm (region of interest – ROI)

Là một vùng trên ảnh kỹ thuật số phản ánh vị trí giải phẫu mong muốn. Hệ thống xử lý ảnh cho hình vẽ của ROI trên ảnh.

1.3.21. Giá trị mật độ voxel (voxel density value)

Là giá trị dùng để chỉ sự suy giảm trung bình của chùm tia X khi đi qua các loại vật liệu có mật độ khác nhau biểu thị trên mỗi phần tử ảnh trong ảnh CBCT, có đơn vị là HU. Vật liệu cản xạ càng lớn thì ảnh CBCT của vật liệu này có giá trị mật độ voxel càng cao.

1.3.22. Độ đồng đều (uniformity)

Là khả năng của thiết bị CBCT tạo ra cùng một số CT ở bất kỳ một vị trí ROI nào trong ảnh của một vật thể đồng nhất.

1.3.23. Nhiễu (noise)

Là sự thay đổi ngẫu nhiên của số CT khỏi giá trị trung bình trong một vùng của ảnh của một vật thể đồng nhất. Nhiễu được xác định bởi độ lệch tiêu chuẩn của số CT trong đơn vị HU tại ROI trung tâm hoặc phần trăm của hệ số suy giảm tuyến tính của nước được hiệu chỉnh cho thang tương phản của thiết bị CT, có đơn vị là %.

1.3.24. Độ phân giải không gian/tương phản cao (spatial resolution/high contrast)

Là khoảng cách nhỏ nhất giữa ảnh của hai vật thể có độ tương phản cao so với nền mà có thể quan sát và phân biệt được chúng một cách rõ ràng trên ảnh CBCT.

1.3.25. Giá trị đường nền (baseline value)

Đối với nhiễu và độ đồng đều là giá trị công bố bởi nhà sản xuất thiết bị X-quang hoặc giá trị đo nghiệm thu bàn giao sau khi lắp đặt, đưa máy vào sử dụng lần đầu tiên.

2. QUY ĐỊNH KỸ THUẬT

2.1. Yêu cầu chấp nhận đối với các đặc trưng làm việc của thiết bị X-quang

Thiết bị X-quang phải đáp ứng các yêu cầu chấp nhận nêu tại Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này.

Bảng 1. Yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị X-quang

Bảng 2. Giá trị HVL tối thiểu tại các giá trị điện áp đỉnh khác nhau

2.2. Phương pháp kiểm tra

Phương pháp kiểm tra để đánh giá các đặc trưng kỹ thuật của thiết bị X-quang nêu tại Mục 2.1 được nêu tại Phụ lục A của Quy chuẩn kỹ thuật này.

3. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ

3.1. Điều kiện sử dụng thiết bị X-quang

3.1.1. Không được sử dụng thiết bị X-quang trong chẩn đoán y tế nếu thiết bị chưa được cấp Giấy chứng nhận kiểm định hoặc Giấy chứng nhận kiểm định hết hiệu lực.

3.1.2. Thiết bị X-quang phải được kiểm định và được cấp Giấy chứng nhận kiểm định trước khi đưa vào sử dụng lần đầu, định kỳ 2 năm một lần hoặc sau khi sửa chữa thay thế cơ cấu, bộ phận có khả năng ảnh hưởng đến tính năng an toàn và độ chính xác của thiết bị.

3.2. Quy định đối với hoạt động kiểm định

3.2.1. Việc kiểm định thiết bị X-quang răng phải được thực hiện bởi tổ chức được Cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cấp đăng ký hoạt động hành nghề dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử về kiểm định thiết bị X-quang răng.

3.2.2. Cá nhân thực hiện kiểm định phải có chứng chỉ hành nghề dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử về kiểm định thiết bị X-quang răng do Cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cấp.

3.2.3. Hoạt động kiểm định phải tuân thủ theo quy định của Quy chuẩn kỹ thuật này.

3.2.4. Thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra sử dụng trong kiểm định phải phù hợp với đối tượng kiểm định và được kiểm định, hiệu chuẩn theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử và đo lường.

4. TRÁCH NHIỆM CỦA TỔ CHỨC, CÁ NHÂN

4.1. Trách nhiệm của cơ sở sử dụng thiết bị X-quang

4.1.1. Bảo đảm thiết bị đáp ứng các yêu cầu chấp nhận tại Mục 2.1 và thực hiện các quy định quản lý tại Mục 3.1 của Quy chuẩn kỹ thuật này.

4.1.2. Lưu giữ bản gốc Biên bản kiểm định, Báo cáo đánh giá kiểm định và Giấy chứng nhận kiểm định.

4.2. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thực hiện kiểm định

4.2.1. Bảo đảm năng lực và yêu cầu quản lý nêu tại Mục 3.2 của Quy chuẩn kỹ thuật này.

4.2.2. Xây dựng quy trình kiểm định theo hướng dẫn tại Quy chuẩn kỹ thuật này phù hợp với thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra được sử dụng để kiểm định; thực hiện việc kiểm định theo đúng quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này; chịu trách nhiệm về kết quả kiểm định và lưu giữ bản gốc Biên bản kiểm định, Báo cáo đánh giá kiểm định và Giấy chứng nhận kiểm định.

4.2.3. Trường hợp thiết bị X-quang được kiểm định đạt toàn bộ yêu cầu kỹ thuật, tổ chức thực hiện kiểm định phải cấp cho cơ sở bản gốc Giấy chứng nhận kiểm định, Báo cáo đánh giá kiểm định và dán tem kiểm định lên thiết bị X- quang trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày thông qua Biên bản kiểm định tại cơ sở.

4.2.4. Trường hợp thiết bị X-quang được kiểm định không đạt một trong các yêu cầu kỹ thuật thì trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày thông qua Biên bản kiểm định, tổ chức thực hiện kiểm định phải cấp cho cơ sở bản gốc Báo cáo đánh giá kiểm định và đồng thời thông báo bằng văn bản về Sở Khoa học và Công nghệ nơi thiết bị X-quang được cấp giấy phép sử dụng kèm theo bản sao Báo cáo đánh giá kiểm định.

5. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

5.1. Cục An toàn bức xạ và hạt nhân có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan tổ chức việc thực hiện Quy chuẩn kỹ thuật này.

5.2. Căn cứ vào yêu cầu quản lý, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân có trách nhiệm kiến nghị Bộ Khoa học và Công nghệ sửa đổi, bổ sung nội dung Quy chuẩn kỹ thuật này phù hợp với thực tiễn./.

PHỤ LỤC A

QUY TRÌNH KIỂM ĐỊNH THIẾT BỊ X-QUANG RĂNG DÙNG TRONG Y TẾ

A.1. Quy định chung

Tổ chức thực hiện kiểm định có thể sử dụng phương pháp kiểm tra và thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra khác so với quy định tại Phụ lục A của Quy chuẩn kỹ thuật này với điều kiện đánh giá được đầy đủ các thông số kiểm tra như quy định tại Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này.

A.2. Các phép kiểm tra

Các phép kiểm tra nêu trong Bảng A.1 dưới dây phải được thực hiện đầy đủ khi kiểm định thiết bị X-quang.

Bảng A.1. Các phép kiểm tra trong kiểm định thiết bị X-quang

A.3. Thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra

Tổ chức thực hiện kiểm định phải có đủ và sử dụng các thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra quy định trong Bảng A.2 dưới đây.

Bảng A.2. Thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra phục vụ kiểm định

A.4. Điều kiện thực hiện kiểm định

Người kiểm định phải thực hiện các biện pháp hành chính và kỹ thuật để hạn chế bị chiếu xạ không cần thiết.

Người kiểm định phải đeo liều kế cá nhân để ghi lại mức liều chiếu xạ cá nhân của họ trong quá trình thực hiện kiểm định.

Việc vận hành thiết bị X-quang phải được thực hiện theo đúng quy trình trong tài liệu hướng dẫn vận hành thiết bị.

A.5. Tiến hành kiểm định

A.5.1. Kiểm tra ngoại quan

A.5.1.1 Kiểm tra thông tin thiết bị X-quang

– Kiểm tra thông tin quốc gia/hãng sản xuất, mã hiệu, năm sản xuất, số xêri của thiết bị và các bộ phận chính cấu thành thiết bị, công suất thiết bị và ghi vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 1 Mục I Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.1.2. Kiểm tra bộ chuyển mạch (hoặc nút bấm) để đặt chế độ và chỉ thị

– Kiểm tra hoạt động của bộ chuyển mạch (hoặc nút bấm) để đặt chế độ điện áp, dòng bóng phát và thời gian phát tia hoặc hằng số phát tia; các đèn chỉ thị và đồng hồ chỉ thị thông số làm việc của thiết bị. Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 2 Mục I Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.1.3. Kiểm tra bộ phận và cơ cấu cơ khí

– Kiểm tra dịch chuyển của cột giữ, cần quay, hệ cơ cấu gá và dịch chuyển đầu bóng phát tia X, bộ ghi nhận hình ảnh, cơ cấu cố định đầu. Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 3.1 (đối với thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng) hoặc Tiểu mục 3.2 (đối với thiết bị có chế độ chụp răng toàn cảnh, chụp sọ hoặc chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón) Mục I Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2. Kiểm tra bộ khu trú chùm tia

A.5.2.1. Kiểm tra thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng

– Đặt cát sét chứa phim hoặc phim được bọc lên một mặt phẳng.

– Đặt đầu ra bộ chỉ thị vị trí của thiết bị X-quang lên cát sét chứa phim hoặc phim được bọc (xem Hình A.1).

Hình A.1. Kiểm tra kích thước trường xạ của thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng

– Thực hiện phát tia với thời gian phát tia lớn nhất được sử dụng tại cơ sở.

– Xử lý phim và đo kích thước chùm tia.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2.2. Kiểm tra thiết bị X-quang có chế độ chụp răng toàn cảnh

A.5.2.2.1. Đối với thiết bị có khe hẹp ở bộ khu trú thứ cấp sát bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh

– Gắn 2 kẹp giấy vào 2 gói đựng phim có kích thước nhỏ (cỡ kích thước phim của thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng) sao cho cạnh của kẹp giấy song song với chiều dài của gói đựng phim và đầu của kẹp giấy tiếp xúc với vạch ngang kẻ sẵn đi qua trung tâm của gói đựng phim như mô tả trong Hình A.2.

– Đặt 2 gói đã gắn kẹp giấy lên bộ ghi nhận hình ảnh của thiết bị X-quang, bảo đảm đầu của kẹp giấy tiếp xúc với hai đầu của khe trên bộ ghi nhận hình ảnh của thiết bị X-quang căn cứ vào vạch chì được vẽ từ trước trên phim và bộ ghi nhận hình ảnh như mô tả trong Hình A.3.

– Thực hiện phát tia với thông số phù hợp để có thể thu được ảnh trường xạ trên 2 phim.

– Xử lý phim.

– Đo và xác định chiều rộng và chiều cao của trường xạ.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp răng toàn cảnh nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

Hình A.2. Kẹp giấy và gói đựng phim

Hình A.3. Kiểm tra kích thước trường xạ của thiết bị X-quang có chế độ chụp răng toàn cảnh

A.5.2.2.2. Đối với thiết bị không có khe hẹp ở bộ khu trú thứ cấp sát bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh:

– Gắn phim được bọc lên bộ ghi nhận hình ảnh của thiết bị có chế độ chụp răng toàn cảnh.

– Đánh dấu vị trí của bộ ghi nhận hình ảnh (vị trí tâm và các cạnh) trên phim bằng các mảnh chì nhỏ.

– Đo và ghi lại khoảng cách từ tiêu điểm của bóng phát tới bề mặt của bộ ghi nhận hình ảnh.

– Thực hiện phát tia.

– Xử lý phim.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp răng toàn cảnh nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2.3. Kiểm tra thiết bị X-quang có chế độ chụp sọ

A.5.2.3.1. Đối với thiết bị có khe hẹp ở bộ khu trú thứ cấp sát bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh

– Sử dụng phương pháp kiểm tra chiều rộng và chiều cao của trường xạ mô tả tại Mục A.5.2.2.1.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp sọ nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2.3.2. Đối với thiết bị không có trường sáng, không có khe hẹp ở bộ khu trú thứ cấp sát bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh

– Sử dụng phương pháp kiểm tra chiều rộng và chiều cao của trường xạ mô tả tại Mục A.5.2.2.2.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp sọ nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2.3.3. Đối với thiết bị có trường sáng

– Gắn phim được bọc lên bộ ghi nhận hình ảnh của thiết bị.

– Bật trường sáng lên và dính 5 mảnh chì lên bề mặt phim để đánh dấu vị trí trường xạ (một mảnh chì đặt tại tâm trường sáng và 04 mảnh chì còn lại xác định vị trí 4 cạnh của trường sáng).

– Đo và ghi lại khoảng cách từ tiêu điểm của bóng phát tới bề mặt của bộ ghi nhận hình ảnh.

– Thực hiện phát tia với thông số kVp và mAs thấp.

– Xử lý phim.

– Đo kích thước của trường xạ (chiều rộng và chiều cao).

– Đo khoảng cách giữa các cạnh của trường sáng và trường xạ tương ứng theo cả 4 chiều.

– Xác định tâm của trường sáng và tâm của trường xạ bằng cách nối hai góc đối diện của hình chữ nhật của trường sáng và trường xạ. Đo khoảng cách hai tâm này.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp sọ nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.2.4. Kiểm tra thiết bị X-quang có chế độ chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón

– Gắn phim được bọc lên bộ ghi nhận hình ảnh của thiết bị CBCT.

– Đánh dấu vị trí của bộ ghi nhận hình ảnh trên phim bằng các mảnh chì nhỏ. Đối với bộ ghi nhận hình ảnh hình tròn có thể sử dụng 2 mảnh chì, 1 mảnh đặt tại vị trí tâm, 1 mảnh đặt tại vị trí cạnh của bộ ghi nhận hình ảnh. Đối với bộ ghi nhận hình ảnh hình chữ nhật có thể sử dụng 5 mảnh chì, 1 mảnh đặt tại tâm và 4 mảnh chì còn lại xác định vị trí 4 cạnh của bộ ghi nhận hình ảnh.

– Đo và ghi lại khoảng cách từ tiêu điểm của bóng phát tới bề mặt của bộ ghi nhận hình ảnh.

– Thực hiện phát tia.

– Xử lý phim.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận đối với thiết bị có chế độ chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón nêu tại Mục II Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.3. Kiểm tra điện áp đỉnh

A.5.3.1. Kiểm tra độ chính xác điện áp đỉnh

A.5.3.1.1. Các bước kiểm tra điện áp đỉnh

– Đặt cố định thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo điện áp đỉnh tại tâm của trường xạ, cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Đặt cố định các thông số dòng bóng phát, thời gian phát tia hoặc hằng số phát tia, thực hiện phát tia tương ứng với mỗi giá trị điện áp thay đổi trong dải làm việc của thiết bị. Thiết bị đo phải được thiết lập lại về mức 0 sau mỗi lần đo.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.3.1.2. Đánh giá độ chính xác của điện áp đỉnh

– Độ chính xác của điện áp đỉnh (U_kVp%) được đánh giá qua độ lệch tương đối (%) giữa giá trị điện áp đỉnh đo được so với giá trị điện áp đặt trên bảng điều khiển theo công thức A.5-1a:

Trong đó:

U_kVp%: là độ lệch tương đối giữa giá trị điện áp đỉnh đo được so với giá trị điện áp đặt trên bảng điều khiển, có đơn vị là %;

kVp_đặt: là giá trị điện áp đặt trên bảng điều khiển, có đơn vị là kV;

kVp_đo: là giá trị điện áp đỉnh đo được bằng thiết bị đo, có đơn vị là kV.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận quy định tại Tiểu mục 1 Mục III Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.3.2. Kiểm tra độ lặp lại của điện áp đỉnh

A.5.3.2.1. Các bước kiểm tra độ lặp lại của điện áp đỉnh

– Đặt cố định thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo điện áp đỉnh tại tâm của trường xạ, cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Đặt cố định các thông số dòng bóng phát, thời gian phát tia hoặc hằng số phát tia, thực hiện phát tia tương ứng với mỗi giá trị điện áp thay đổi trong dải làm việc của thiết bị.

– Thực hiện tối thiểu 3 lần phát tia ứng với cùng một giá trị điện áp đỉnh đặt và giữ nguyên giá trị đặt của dòng bóng phát, thời gian phát tia hoặc hằng số phát tia. Thiết bị đo phải được thiết lập lại về mức 0 sau mỗi lần đo.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.3.2.2. Đánh giá độ lặp lại của điện áp đỉnh

– Độ lặp lại của điện áp đỉnh (RkVp) được đánh giá qua độ lệch tương đối lớn nhất giữa giá trị điện áp đỉnh đo được so với giá trị điện áp đỉnh trung bình của các lần đo với cùng các thông số đặt theo công thức A.5-1b:

Trong đó:

R_kVp: là độ lệch tương đối lớn nhất giữa giá trị điện áp đỉnh đo được so với giá trị điện áp đỉnh trung bình của các lần đo với cùng các thông số đặt, có đơn vị là %;

kVp_i: là giá trị điện áp đỉnh đo được của lần đo i ở cùng một giá trị điện áp đỉnh đặt, có đơn vị là kV;

kVp_tb: là giá trị điện áp đỉnh trung bình của các lần đo ở cùng một giá trị điện áp đỉnh đặt, có đơn vị là kV;

(kVp_i – kVp_tb)_max: là độ lệch có giá trị tuyệt đối lớn nhất giữa giá trị đo kVp và giá trị kVp trung bình của các lần đo với cùng các thông số đặt, có đơn vị là kV.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận quy định tại Tiểu mục 2 Mục III Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.4. Kiểm tra độ chính xác thời gian phát tia

(Thông số kiểm tra này chỉ áp dụng cho thiết bị chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng và thiết bị có chế độ chụp sọ không có khe hẹp ở bộ khu trú thứ cấp sát bề mặt bộ ghi nhận hình ảnh)

A.5.4.1. Các bước kiểm tra độ chính xác thời gian phát tia

– Đặt cố định thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo thời gian phát tia cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Đặt cố định các thông số điện áp đỉnh kVp, dòng bóng phát mA, thực hiện phát tia tương ứng với thời gian phát tia thay đổi trong dải làm việc của thiết bị.

– Thiết bị đo phải được thiết lập lại về mức 0 sau mỗi lần đo.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.4.2. Đánh giá độ chính xác của thời gian phát tia

– Độ chính xác của thời gian phát tia (Ut) được đánh giá qua độ lệch tương đối giữa giá trị thời gian phát tia đo được so với giá trị thời gian phát tia đặt trên bảng điều khiển và được xác định theo công thức A.5-2:

Trong đó:

U_t: là độ lệch tương đối giữa giá trị thời gian phát tia đo được so với giá trị thời gian phát tia đặt, có đơn vị là %;

T_đặt: là thời gian phát tia đặt, có đơn vị là ms;

T_đo: là thời gian phát tia đo được, có đơn vị là ms.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 1 Mục IV Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.5. Kiểm tra liều lối ra

A.5.5.1. Kiểm tra độ lặp lại liều lối ra

A.5.5.1.1. Các bước kiểm tra độ lặp lại liều lối ra

– Đặt cố định thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo liều cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Thực hiện tối thiểu 3 lần phát tia với cùng giá trị điện áp đặt, thời gian phát tia và dòng bóng phát hoặc hằng số phát tia thường được sử dụng trong thực tế. Thiết bị đo phải được thiết lập lại về mức 0 sau mỗi lần đo.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.5.1.2. Đánh giá độ lặp lại liều lối ra

– Độ lặp lại liều lối ra (R_L) được đánh giá qua độ lệch tương đối giữa giá trị liều đo được lớn nhất và nhỏ nhất so với giá trị trung bình theo công thức A.5-3:

Trong đó:

R_L: là độ lệch tương đối giữa giá trị liều lối ra đo được lớn nhất và nhỏ nhất so với giá trị liều lối ra trung bình của các lần đo, có đơn vị là %;

mR_max: là giá trị liều lối ra đo được lớn nhất, có đơn vị là mR hoặc mGy;

mR_min: là giá trị liều lối ra đo được nhỏ nhất, có đơn vị là mR hoặc mGy;

mR_tb: là giá trị liều lối ra trung bình của các lần đo, có đơn vị là mR hoặc mGy.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 1 Mục V Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.5.2. Kiểm tra độ tuyến tính liều lối ra

A.5.5.2.1. Các bước kiểm tra độ tuyến tính liều lối ra

– Đặt cố định thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo liều cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Thực hiện tối thiểu 3 lần phát tia tương ứng với các lần thiết lập dòng bóng phát hoặc hằng số phát tia khác nhau với cùng giá trị điện áp thường được sử dụng trong thực tế. Thiết bị đo phải được thiết lập lại về mức 0 sau mỗi lần đo.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.5.2.2. Đánh giá độ tuyến tính liều lối ra

– Độ tuyến tính liều lối ra được xác định theo công thức A.5-4:

Trong đó:

mR: là giá trị liều đo được ứng với một giá trị hằng số phát tia đặt, có đơn vị là mR hoặc mGy;

mR/mAs: là giá trị liều đo được chia cho giá trị hằng số phát tia đặt ứng với phép đo, có đơn vị là mR/mAs hoặc mGy/mAs;

mR/mAs_max: là giá trị lớn nhất của mR/mAs trong các lần đo, có đơn vị là mR/mAs hoặc mGy/mAs;

mR/mAs_min: là giá trị nhỏ nhất của mR/mAs trong các lần đo, có đơn vị là mR/mAs hoặc mGy/mAs;

mR/mAs_tb: là giá trị trung bình của mR/mAs của các lần đo, có đơn vị là mR/mAs hoặc mGy/mAs.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 2 Mục V Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.6. Lọc chùm tia sơ cấp – Đánh giá HVL

– Đặt thiết bị đo đa chức năng hoặc thiết bị đo liều cách tiêu điểm bóng phát tia X theo khoảng cách khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị đo.

– Khu trú chùm tia để trường xạ bao trùm lên toàn bộ vùng nhạy bức xạ của thiết bị đo.

– Đặt cố định điện áp đỉnh và dòng bóng phát thường được sử dụng.

– Trường hợp sử dụng thiết bị đo hiển thị trực tiếp giá trị HVL: thực hiện phát tia tương ứng với mỗi giá trị điện áp thay đổi trong dải làm việc của thiết bị.

– Trường hợp thiết bị đo không hiển thị trực tiếp giá trị HVL:

+ Thực hiện phát tia khi chưa đặt tấm lọc nhôm giữa bóng phát và thiết bị đo, ghi lại giá trị liều;

+ Đặt tấm lọc nhôm 1 mm giữa bóng phát và thiết bị đo, thực hiện phát tia, ghi lại giá trị liều;

+ Lặp lại việc phát tia với bề dày các tấm lọc nhôm tăng dần cho đến khi liều đo được giảm còn nhỏ hơn 1/3 giá trị liều khi không có tấm lọc nhôm;

+ Vẽ đồ thị bán loga phân bố giá trị liều trung bình theo bề dày các tấm lọc nhôm;

+ HVL là giá trị trên trục hoành được xác định từ toạ độ mà tại đó giá trị trên trục tung bằng 1/2 giá trị tương ứng với giá trị liều trung bình khi không có tấm lọc nhôm;

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

– Đánh giá kết quả kiểm tra theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Mục VI Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.7. Kiểm tra chất lượng hình ảnh

A.5.7.1. Kiểm tra độ đồng đều và nhiễu

A.5.7.1.1. Các bước kiểm tra

– Đặt và cố định phantom dùng để kiểm tra độ đồng đều và nhiễu tại điểm đồng tâm của thiết bị CBCT.

– Quét phantom qua vùng tâm với thông số đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra (kích thước pixel và dòng bóng phát lớn nhất thường sử dụng).

– Sau khi thu được ảnh của phantom, lựa chọn ROI tại vị trí tâm của ảnh phantom và 4 ROI tại các vị trí khác ở khoảng 2/3 bán kính phantom về phía cạnh của nó, tại các vị trí 3, 6, 9 và 12 giờ (xem Hình A.4). Đường kính của mỗi ROI nên bằng khoảng 20% đường kính của phantom.

– Xác định số CT trung bình, độ lệch tiêu chuẩn số CT của mỗi ROI;

– Lưu lại các ảnh kiểm tra để tham khảo cho lần kiểm định sau.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

Hình A.4. Ví trí lựa chọn ROI trong đánh giá độ đồng đều và nhiễu

A.5.7.1.2. Đánh giá

A.5.7.1.2.1. Đánh giá độ đồng đều

– So sánh số CT trung bình của ROI tại vị trí trung tâm với số CT trung bình của các ROI tại vị trí gần biên của ảnh thu được để đánh giá độ đồng đều theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 1 Mục VII Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.7.1.2.2. Đánh giá nhiễu

– Nhiễu được xác định bởi độ lệch tiêu chuẩn của số CT trong đơn vị HU tại ROI trung tâm và được đánh giá theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 2 Mục VII Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.5.7.2. Kiểm tra độ tuyến tính hình học

A.5.7.2.1. Các bước kiểm tra

– Đặt và cố định phantom dùng để kiểm tra độ tuyến tính hình học tại điểm đồng tâm của thiết bị CBCT.

– Thực hiện quét phantom qua vùng tâm với thông số chụp theo hướng dẫn của nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra.

– Sử dụng phần mềm đo góc (1) và chiều dài khe không khí (2) như mô tả trong Hình A.5.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.7.2.2. Đánh giá

– Đánh giá độ tuyến tính hình học theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 3 Mục VII Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

Hình A.5. Mô tả hình học bên trong phantom. Góc 90 độ (1) và khoảng cách 60 mm của khe không khí (2) được sử dụng để đánh giá độ tuyến tính hình học

A.5.7.3. Kiểm tra giá trị mật độ voxel

A.5.7.3.1. Các bước kiểm tra

– Đặt và cố định phantom dùng để kiểm tra giá trị mật độ voxel tại điểm đồng tâm của thiết bị CBCT.

– Thực hiện quét phantom sao cho cắt các vật liệu khác nhau trên phantom với thông số chụp theo hướng dẫn của nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra.

– Sau khi thu được ảnh của phantom, lựa chọn ROI tại vị trí có các vật liệu khác nhau sao cho chứa ít nhất 30 điểm ảnh (xem Hình A.6).

– Xác định số CT trung bình, độ lệch tiêu chuẩn số CT của mỗi ROI;

– Lưu lại các ảnh kiểm tra để tham khảo cho lần kiểm định sau.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.7.3.2. Đánh giá

– So sánh giá trị số CT trung bình với giá trị số CT của mỗi vật liệu theo khuyến cáo của nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra.

– Đánh giá giá trị mật độ điểm ảnh theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 4 Mục VII Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

Hình A.6. Hình ảnh mặt cắt phantom kiểm tra giá trị mật độ điểm ảnh

A.5.7.4. Kiểm tra độ phân giải không gian/tương phản cao

A.5.7.4.1. Các bước kiểm tra

– Đặt và cố định phantom dùng để kiểm tra độ phân giải không gian/tương phản cao tại điểm đồng tâm của thiết bị CBCT.

– Quét phantom trong chế độ chụp theo hướng dẫn của nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra (nên chọn giá trị kV và dòng bóng phát cao để hạn chế nhiễu); Ghi lại các giá trị đặt này vào Biên bản kiểm định.

– Tiến hành đánh giá độ phân giải không gian/tương phản cao trên cơ sở ảnh thu được của phantom; nếu sử dụng phantom kiểu lỗ, xác định hàng nào có đường kính lỗ nhỏ nhất mà tất cả các lỗ vẫn có thể phân biệt được với nhau một cách rõ ràng và ghi lại giá trị đường kính lỗ; nếu sử dụng phantom kiểu vạch, xác định phần nào có số đường vạch lớn nhất mà vẫn có thể phân biệt được rõ ràng giữa các vạch và ghi lại giá trị lp/mm; nếu sử dụng phantom MTF, xác định giá trị MTF cut off theo hướng dẫn nhà sản xuất dụng cụ kiểm tra.

– Lưu lại các ảnh kiểm tra để tham khảo cho lần kiểm định sau.

– Ghi lại các thông tin kiểm tra vào Biên bản kiểm định.

A.5.7.4.2. Đánh giá

– Đánh giá độ phân giải không gian/tương phản cao theo yêu cầu chấp nhận nêu tại Tiểu mục 5 Mục VII Bảng 1 của Quy chuẩn kỹ thuật này và ghi vào Báo cáo đánh giá kiểm định.

A.6. Biên bản kiểm định

Kết quả kiểm tra phải được lập thành Biên bản kiểm định với đầy đủ các nội dung theo Mẫu 1. BBKĐ ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật này.

Biên bản kiểm định phải được thông qua và được ký, đóng dấu (nếu có) ngay khi kết thúc việc kiểm định tại cơ sở, bởi các thành viên sau:

– Đại diện cơ sở hoặc người được ủy quyền;

– Người được cơ sở giao tham gia và chứng kiến kiểm định;

– Người kiểm định.

Biên bản kiểm định được lập thành hai (02) bản, mỗi bên giữ một (01) bản. Trường hợp cơ sở sử dụng thiết bị X-quang tự thực hiện việc kiểm định thì chỉ cần lập một Biên bản kiểm định.

A.7. Báo cáo đánh giá kiểm định

Trên số liệu kết quả kiểm tra trong Biên bản kiểm định, người kiểm định phải tính toán, đánh giá đối với các đặc trưng làm việc của thiết bị X-quang theo hướng dẫn tại Mục A.5 Phụ lục A và lập Báo cáo đánh giá kiểm định theo Mẫu 2. BCĐGKĐ ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật này. Báo cáo đánh giá kiểm định phải chỉ rõ thông số nào của thiết bị X-quang không đạt yêu cầu, các nhận xét và kiến nghị khắc phục.

A.8. Cấp Giấy chứng nhận kiểm định và Tem kiểm định

Chỉ cấp Giấy chứng nhận kiểm định và Tem kiểm định cho thiết bị X-quang sau khi kiểm định và được kết luận đạt toàn bộ yêu cầu chấp nhận.

Giấy chứng nhận kiểm định được lập theo Mẫu 3. GCNKĐ ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật này.

Tem kiểm định theo Mẫu 4. TKĐ ban hành kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật này phải được dán trên thiết bị X-quang tại vị trí không bị che khuất, dễ quan sát và tránh bị tác động không có lợi của môi trường.

Mẫu 1. BBKĐ

BIÊN BẢN KIỂM ĐỊNH

(THIẾT BỊ X-QUANG RĂNG)

Số ……..

Chúng tôi gồm:

1. …………………………………………Số chứng chỉ hành nghề: ……………….……………….……………….…….……………….

2. …………………………………………Số chứng chỉ hành nghề: ……………….……………….……………….…….……………….

Thuộc tổ chức thực hiện kiểm định: ……………………………………………….………………….……………….…….…………….

Số đăng ký hoạt động dịch vụ của tổ chức thực hiện kiểm định: ………………… …………….……………….…….…………….

Đã tiến hành kiểm định thiết bị X-quang:

– Cơ sở: ………………………………………………………………………………….…………….……………….…….………………….

– Địa chỉ (trụ sở chính): ……………………………………………………………….…………….……………….…….………………..

Quy trình kiểm định áp dụng: ……………………………………………………….. …………….……………….…….………………..

Đại diện cơ sở chứng kiến kiểm định và thông qua biên bản:

1……………………………………… Chức vụ: ……………………………………. …………….……………….…….………………..

2……………………………………… Chức vụ: ……………………………………. …………….……………….…….………………..

I. THIẾT BỊ X-QUANG ĐƯỢC KIỂM ĐỊNH

1. Thiết bị X-quang

Tên thiết bị: …………………………………………………………………………………………….……………….…….………………..

Mã hiệu: …………………………………………………………………………..…………….……………….…….………………………..

Số xêri: …………………………………………………………………………………..……….……………….…….……………………….

Năm sản xuất: ………………………………..………………………………………………….……………….…….……………………….

Hãng/quốc gia sản xuất: ………………………….………….……………………….……….……………….…….……………………….

Dạng sóng điện áp: ………………………….………….……………………………..……….……………….…….……………………….

Điện áp đỉnh lớn nhất: ….. kV

Dòng bóng phát lớn nhất: ….. mAs

Chế độ chụp:

– Chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng □

– Chụp răng toàn cảnh □

– Chụp sọ □

– Chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón □

2. Đầu bóng phát tia X

Mã hiệu: …………………………………………………………………………..……….……………….…….………………………………

Số xêri: …………………………………………………………………………………..……….……………….…….………………………..

Hãng/ quốc gia sản xuất: ………………………….………….……………………..……….……………….…….………………………..

Năm sản xuất: ………………………………..…………………………………….……….……………….…….……………………………

3. Bàn điều khiển (nếu có)

Mã hiệu: ……………………………………………………………………………..……….……………….…….…………………………….

Số xêri: …………………………………………………………………………………….……….……………….…….……………………….

Hãng/ quốc gia sản xuất: ………………………….………….……………………..……………….……………….…….…………………

II. THIẾT BỊ ĐO, DỤNG CỤ KIỂM TRA SỬ DỤNG ĐỂ KIỂM ĐỊNH

Mô tả chi tiết các thiết bị đo, dụng cụ kiểm tra sử dụng để kiểm định: Mã hiệu, số series, ngày kiểm định (nếu có)

III. HÌNH THỨC KIỂM ĐỊNH

Lần đầu □      Định kỳ □       Sau khi sửa chữa □

IV. KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH

1. Kiểm tra ngoại quan

2. Kiểm tra bộ khu trú chùm tia

2.1. Kiểm tra kích thước trường xạ

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp: …………….kV;

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: ……….mAs;

– SID: ………………………cm.

Kết quả ảnh chụp (lưu kèm theo Biên bản kiểm định)

– Kích thước trường xạ:

– Các thông số khác:

2.2. Độ trùng khít giữa trường sáng và trường xạ (áp dụng đối với thiết bị có trường sáng)

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp: …………….kV;

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: …………mAs;

– SID: …………………….cm.

Kết quả ảnh chụp (lưu kèm theo Biên bản kiểm định)

Đánh giá độ lệch:

– Khoảng cách giữa tâm trường sáng và trường xạ: …. cm

3. Kiểm tra điện áp đỉnh

3.1. Độ chính xác điện áp đỉnh

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát tia: …………………………mA;

– Thời gian phát tia: ……………………….ms;

– Hằng số phát tia: …….…………….mAs;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo:…………cm.

3.2. Độ lặp lại của điện áp đỉnh

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát tia: …………………………mA;

– Thời gian phát tia: ……………………….ms;

– Hằng số phát tia: …….…………….mAs;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: …………cm.

4. Kiểm tra độ chính xác thời gian phát tia

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp: ………………kV;

– Dòng bóng phát tia: ………….mA;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm.

5. Kiểm tra liều lối ra

5.1. Độ lặp lại liều lối ra

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm

5.2. Độ tuyến tính liều lối ra

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp: …………….kV;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm.

6. Lọc chùm tia sơ cấp – Đánh giá HVL

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: …………mAs;

– Thời gian phát tia: ………. s;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ……………………..cm.

Trường hợp sử dụng thiết bị đo hiển thị trực tiếp giá trị HVL:

Trường hợp thiết bị đo không hiển thị trực tiếp giá trị HVL:

7. Kiểm tra chất lượng hình ảnh

7.1. Kiểm tra độ đồng đều và nhiễu

Chế độ chụp:

– Điện áp: …..kV;

– Hằng số phát tia: ……..mAs.

– Kích thước pixel:…………

7.1.1. Độ đồng đều

7.1.2. Nhiễu

7.2. Kiểm tra độ tuyến tính hình học

Chế độ chụp:

– Điện áp: …..kV;

– Hằng số phát tia đặt: ……..mAs.

7.3. Kiểm tra giá trị mật độ voxel

Chế độ chụp:

– Điện áp đặt: …..kV;

– Hằng số phát tia đặt: ……..mAs.

7.4. Kiểm tra độ phân giải không gian/tương phản cao

Chế độ chụp:

– Điện áp: …..kV;

– Hằng số phát tia: ……..mAs.

Biên bản được lập ngày..….tháng..….năm..……..

Tại: ..…………………………………………………………………………………. ..…………………………………………………………………..

Biên bản được lập thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

Chúng tôi, những người ký tên dưới đây hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính xác đối với kết quả kiểm định ghi trong Biên bản này./.

Mẫu 2. BCĐGKĐ

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ KIỂM ĐỊNH

Số ……..

– Căn cứ Thông tư số 14/2018/TT-BKHCN ngày 15 tháng 11 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị X-quang dùng trong y tế.

– Căn cứ Biên bản kiểm định số ………… ngày … tháng … năm …

I. CƠ SỞ SỬ DỤNG THIẾT BỊ X-QUANG

1. Tên cơ sở: …………………………………………………………………………… ………………………………………………………………

2. Địa chỉ (trụ sở chính): ……………………………………………………………… …………………………………………………………….

II. THIẾT BỊ CHỤP X-QUANG ĐƯỢC KIỂM ĐỊNH

1. Thiết bị chụp X-quang

Tên thiết bị: ……………………………………………………………………………. ………………………………………………………………

Mã hiệu: …………………………………………………………………………. …… ……………………………………………………………….

Số xêri: ………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………..

Năm sản xuất: ………………………………..……………………………………….. ………………………………………………………………

Hãng/quốc gia sản xuất: ………………………….………….……………………… ………………………………………………………………

Dạng sóng điện áp: ………………………….………….……………………………. ………………………………………………………………

Điện áp đỉnh lớn nhất: ….. kV

Dòng bóng phát lớn nhất:….. mAs

Chế độ chụp:

– Chụp răng sử dụng phim đặt sau huyệt ổ răng □

– Chụp răng toàn cảnh □

– Chụp sọ □

– Chụp cắt lớp vi tính sử dụng chùm tia hình nón □

2. Đầu bóng phát tia X

Mã hiệu: …………………………………………………………………………….…………………………………………………………………….

Số xêri: …………………………………………………………………………………….………………………………………………………………

Hãng/quốc gia sản xuất: ………………………….………….……………….……….………………………………………………………………

Năm sản xuất: ………………………………..…………………………………..……..………………………………………………………………

3. Bàn điều khiển (nếu có)

Loại, mã hiệu: …………………………………………………………………….……..………………………………………………………………

Số xêri: …………………………………………………………………………….…… ..………………………………………………………………

Hãng/quốc gia sản xuất: ………………………….………….………………..…… ..………………………………………………………………

III. HÌNH THỨC KIỂM ĐỊNH

Lần đầu □      Định kỳ □       Sau khi sửa chữa □

IV. KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH

1. Kiểm tra ngoại quan

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………… ..……………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………… ..………………………………………………………………..

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ………………………………….. ..………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………… ..………………………………………………………………..

2. Kiểm tra bộ khu trú chùm tia

2.1. Kiểm tra kích thước trường xạ

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp đặt: …………….kV;

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: ……….mAs;

– SID: ………………………cm.

– Kích thước trường xạ đo được:

– Đánh giá: Đạt □           Không đạt □

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

2.2. Độ trùng khít giữa trường sáng và trường xạ (đối với thiết bị có trường sáng)

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp đặt: …………….kV;

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: …………mAs;

– SID: …………………….cm.

Kết quả ảnh chụp (lưu kèm theo Biên bản kiểm định)

Đánh giá độ lệch:

– Khoảng cách giữa tiêu điểm trường sáng và trường xạ: …. cm

– Tổng độ lệch hai cạnh theo mỗi trục: …….. cm

– Khoảng cách giữa tâm trường sáng và tâm trường xạ: …….. cm

– Đánh giá: Đạt □          Không đạt □

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

3. Kiểm tra điện áp đỉnh

3.1. Độ chính xác điện áp đỉnh

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát tia: …………………………mA;

– Thời gian phát tia: ……………………….ms;

– Hằng số phát tia: …….…………….mAs;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo:…………cm.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

3.2. Độ lặp lại của điện áp đỉnh

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát tia: …………………………mA;

– Thời gian phát tia: ……………………….ms;

– Hằng số phát tia: …….…………….mAs;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo:…………cm.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

4. Kiểm tra độ chính xác thời gian phát tia

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp đặt: ………………kV;

– Dòng bóng phát tia: ………….mA;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

5. Kiểm tra liều lối ra

5.1. Độ lặp lại liều lối ra

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

5.2. Độ tuyến tính liều lối ra

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Điện áp đặt: …………….kV;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ………cm.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

6. Lọc chùm tia sơ cấp – Đánh giá HVL

Thông số đặt khi kiểm tra:

– Dòng bóng phát: ……….. mA;

– Hằng số phát tia: …………mAs;

– Khoảng cách từ tiêu điểm đến thiết bị đo: ……………………..cm.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

7. Kiểm tra chất lượng hình ảnh

7.1. Kiểm tra độ đồng đều và nhiễu

– Hằng số phát tia đặt: ……..mAs.

– Kích thước pixel:…………

7.1.1. Độ đồng đều

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

7.1.2. Nhiễu

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

7.2. Kiểm tra độ tuyến tính hình học

Chế độ chụp:

– Điện áp đặt: …..kV;

– Hằng số phát tia đặt: ……..mAs.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

7.3. Kiểm tra giá trị mật độ voxel

Chế độ chụp:

– Điện áp đặt: …..kV;

– Hằng số phát tia đặt: ……..mAs.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

7.4. Kiểm tra độ phân giải không gian/tương phản cao

Chế độ chụp:

– Điện áp: …..kV;

– Hằng số phát tia: ……..mAs.

– Nhận xét: ………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

– Các kiến nghị khi kết quả kiểm định không đạt: ……………………………………..……………………………………………………………

VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Thiết bị chụp X-quang được kiểm định có kết quả:

Đạt □

Không đạt □

2. Các thông số không đạt yêu cầu chấp nhận:

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………….………………………………………………………………………

3. Các kiến nghị (khi kết quả kiểm định không đạt yêu cầu):

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Mẫu 3. GCNKĐ

Hướng dẫn cho Mẫu 3. GCNKĐ:

1. Giấy chứng nhận được trình bày trên khổ giấy A4 (210 mm x 297 mm).

2. Phần chữ tiếng Anh phải có cỡ chữ nhỏ hơn chữ tiếng Việt.

3. Nội dung ghi phải rõ ràng, sạch, không viết tắt, không tẩy xóa. Tên và kí hiệu đơn vị đo, giá trị đại lượng phải trình bày đúng quy định về đơn vị đo pháp định.

4. Số xêri: Ghi theo số xêri của thiết bị X-quang do nhà sản xuất thiết bị cung cấp. Trường hợp số xêri bị mờ hoặc mất, tổ chức thực hiện kiểm định phải đánh số xêri cho thiết bị. Số xêri được đánh theo mẫu như sau: xx/20xx/Y/Z, trong đó, xx là số xêri mới (đánh theo thứ tự chữ số Ả-rập), 20xx là năm cấp mới, Y là tên viết tắt của loại thiết bị, Z là tên viết tắt của tổ chức thực hiện kiểm định.

5. Nơi sản xuất: Ghi rõ tên nhà máy hoặc hãng sản xuất và nước sản xuất của thiết bị X-quang.

6. Phần đặc trưng kỹ thuật: Ghi tóm tắt các đặc trưng kỹ thuật chính của thiết bị X-quang bao gồm điện áp lớn nhất (kV_max), dòng hoặc hằng số phát tia lớn nhất (mA_max hoặc mAs_max).

7. Nơi sử dụng: Ghi rõ địa điểm nơi đặt thiết bị X-quang (phòng đặt thiết bị, địa chỉ tổ chức, cá nhân sử dụng). Trường hợp sử dụng thiết bị X-quang răng di động, ghi rõ phòng đặt thiết bị khi không hoạt động, địa chỉ tổ chức, cá nhân sử dụng.

Triển khai Dịch vụ an toàn bức xạ, đào tạo, kiểm xạ, kiểm định X-Quang răng và tư vấn pháp lý

8. Tổ chức, cá nhân sử dụng: Ghi tên cơ sở sử dụng thiết bị X-quang như trong quyết định thành lập tổ chức, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đầu tư hoặc giấy đăng ký hành nghề.

9. Phương pháp thực hiện: Ghi số hiệu và tên Quy chuẩn kỹ thuật được dùng để thực hiện việc kiểm định.

10. Thời hạn đến: Ghi ngày cuối, tháng cuối của chu kỳ kiểm định.

11. Số tem kiểm định: Ghi số của tem kiểm định được dán cho thiết bị được kiểm định.

12. Phần ký Giấy chứng nhận kiểm định:

a) Có đủ chữ ký, họ và tên của người kiểm định. Người kiểm định phải là người có chứng chỉ hành nghề dịch vụ kiểm định thiết bị X-quang;

b) Có đủ chữ ký, họ và tên, dấu chức danh của Thủ trưởng hoặc người được ủy quyền và đóng dấu hành chính của tổ chức thực hiện kiểm định.

Mẫu 4. TKĐ

Đọc thêm:

• QCVN 11:2015/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị X-Quang tổng hợp dùng trong y tế;
• QCVN 12:2016/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị cắt lớp vi tính dùng trong y tế;
• QCVN 13:2017/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với máy gia tốc tuyến tính dùng trong xạ trị;
• QCVN 15:2018/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị X-Quang di động dùng trong y tế;

Triển khai Dịch vụ an toàn bức xạ, đào tạo, kiểm xạ và kiểm định X-Quang răng và tư vấn pháp lý:

Công ty CP Dịch vụ Công nghệ và Đào tạo Phúc Minh Anh (PMA)

Hotline: 0889718988 – 0973145129

Email:  phucminhanh68@gmail.com; info@phucminhanh.com.vn

Xem thêm bản Công báo tại link bên dưới:

Bài viết QCVN 17:2018/BKHCN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với thiết bị X-Quang răng dùng trong y tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Công ty Phúc Minh Anh (PMA).